Bugun...


DR. KEMAL KAMBUROĞLU

facebook-paylas
Tarımda Durum Nedir? Gıda Fiyatları Neden Pahalı?
Tarih: 23-04-2022 15:34:00 Güncelleme: 23-04-2022 15:34:00


Her markete ya da manava gittiğimizde fiyatlar el yakıyor ve giderek de yükseliyor. Gıda fiyatları neden el yakıyor? Ne oldu birden bire böyle? Türkiye toprakları çok zengin, 200 milyon insanı besleyecek bir toprak kapasitemiz var hala. İyi de neden gıda pahalılığı yüzünden vatandaş gıdaya ulaşmakta zorlanıyor? Bu sorunun cevabı çok açıktır;

Türkiye 1980 den itibaren çok ama çok yanlış bir tarım politikası izlemiştir. Merhum Özal’ın “tarım da neymiş, tarım köylülüktür, tarımı küçültelim, hizmetler sektörünü büyütelim” diye ifade ettiği ve uygulamaya koyduğu çok yanlış politika, günümüze kadar gelen süreçte Türk tarımını çöküş noktasına getirmiştir. Türkiye öncelikle tarım için temel bir vizyon ortaya koymalı ve etkili bir politika geliştirmelidir. Bunun için de temel tarım politikası “devlet politikası” olmalı, siyasi iradeler değişse bile temel tarım politikası asla değişmemeli sadece güncelleştirilmeli ve geliştirilmelidir. Çünkü tarım stratejik bir alandır ve yakın- orta gelecekte Türkiye için tarımın “milli güç unsurlarından biri” haline gelmesi kuvvetle muhtemeldir. Zira dünyanın içinde bulunduğu süreçte artan nüfusu da dikkate aldığımızda orta gelecekte bir gıda krizinin oluşması kaçınılmaz görünmektedir. Mesela Çin yakın gelecek için bile bunu düşündüğünden binlerce ton gıda stoklamaktadır. Meseleyi genel çerçeveden Türkiye özeline indirdiğimizde Türkiye’de bu gün kırsaldaki nüfusun önemli bir kısmının kentlere göçmesi tarımsal üretimde düşüşün nedenlerinden biri oldu. Bu gün köylerimizde yaş ortalamasının oldukça yüksek olduğu ifade ediliyor. Yani toprağı işleyecek, hasadı kaldıracak insanlar yaşlı insanlar. Gençler ağırlıklı olarak şehirlere göç etmiş durumda, üstelik şehirde de çoğu işsiz. Böylesi bir durum kent kültürünün de erozyona uğramasına neden oluyor. Çünkü gelen kesim ne tam kentli olabiliyor ne de köydeki yaşamı sürdürebiliyor. Amorf bir yapı çıkıyor ortaya. Öylesi koşullarda da kentlerin altyapıdan eğitime kadar birçok alanda yetersiz kalması durumu ortaya çıkıyor. Avrupa ve ABD’de kırsalda yaşayan nüfus %3 civarında. Ancak her türlü imkâna sahipler. Çiftçilik ile büyük gelirler elde edebiliyorlar. Türkiye’de de insanımız çiftçilik ve hayvancılıktan yeterince gelir elde edebilseydi ve yaşam koşulları onu tatmin edebilseydi hem şehirlere akın olmazdı hem de tarımsal üretim kapasitemiz artarak devam ederdi.

Biriken sermaye köylerde, kasabalarda fabrikalara dönebilirdi. Hatta köylere turist bile çekebilirdi. Hollanda’ya gidenler bilirler Volendam’a gittiğinizde sizi mutlaka bir peynir üretim fabrikasına götürürler. Hem de oldukça nostaljik görüntüleri de içeren fabrikalara. Ayrılırken de her turist grubu fabrikanın satış reyonundan bolca peynir alır ve oldukça iyi sayılacak miktarda Euro’yu oraya bırakır. Türkiye’de et de, süt de, sebze de, hububat da çok pahalandı. Gıda fiyatları çok yükseldi. Türkiye 80li 90 yıllarda ciddi ölçüde hayvan ihracatı yaptı. O yıllarda kırmızı etin %25i küçükbaş hayvanlardan idi. Bu oranın şimdilerde %10-12 civarında olduğunu belirtiyor uzmanlar. Türkiye, dünya mera alanı sıralamasında 14,6 milyon hektar ile 46. sırada. Hayvancılığın önemsendiği ve geliştiği ülkelerde mera alanları hem çok iyi korunur hem de çok verimli kullanılır. Sadece hayvanların beslenmesine yönelik ot, yem bitkisi üretimi için değil doğal kaynakların korunması, sürdürülebilir tarımsal üretim için meralara büyük önem verilir. Hazine arazilerinin bir bölümü de mera alanıdır. Hayvancılığa gereken önem verilmediği için mera alanları kolayca elden çıkarılabiliyor. Ot biten yerde turistik tesis, sanayi tesisi veya alışveriş merkezi, toplu konut projelerinin yapılması daha kârlı bir iş olarak görülüyor. Bu da kalkınmanın, gelişmenin göstergesi olarak sunuluyor. TÜİK 2014 verilerine göre, Türkiye’nin toplam alanının yaklaşık yüzde 20’si, tarım alanlarının ise yaklaşık yüzde 38’i olan 14,6 milyon hektar çayır ve mera alanı var. Türkiye’nin çayır ve mera varlığı 1940 yılında 44,2 milyon hektar iken 20 yıl sonra 1960’ta 28,7 milyon hektara geriledi. 1990’da 14,2 milyon hektara düşen çayır ve mera alanının 2014’te 14,6 milyon hektar olduğu tahmin ediliyor. Son dönemdeki artışın, mera alanlarının tespiti ve kayıt altına alınması ile olduğu değerlendiriliyor. Sebze ve meyvenin en çok yetiştiği Ege bölgesinde bile 1970 yılında 1 milyon  27 bin 900 hektar olan mera alanı, 2014’e gelindiğinde 388 bin 846 hektara düşmüş. Aynı dönemde Marmara’nın mera varlığı 463 bin 600 hektardan 280 bin 619 hektara gerilemiş. Peki, mera olmayınca hayvancılık nasıl olacak? Hayvanlar ne yiyecekler? GAP bütün Türkiye’yi doyurabilecek bir varlık iken hala tamamlanmadı, hatta dünyayı besleyecek bir yapı GAP. Ama hala sulama yatırımları bitirilmedi.

GAP’da açık kanaletler var. Sadece açık kanaletler ile sulama yapılınca tarlalar suya boğuluyor ve ürün zarar görüyor. Basınçlı modern sulama sistemleri ile kanaletler birlikte kullanılabilir ve iyi hasat alınabilir. Biz işin tekniğini fazla bilmiyoruz ama sorup öğrendik. Çiftçiye verilen destekler de göreceli olarak düştü. Nominal olarak destek rakamı yükseldiği halde dolar ile mukayese edildiğinde 3 milyar $dan 1,5 milyar $a gerilediği belirtiliyor. Çünkü gübre de mazot da $ a endeksli. 1 kg patatesi çiftçi 1 TL. ye satıyor ama patates markette 9,5 lira oluyor. Nasıl oluyor bu iş anlamak mümkün değil. Çiftçilerin üretimini arttırabilmesi için sübvanse edilmesi gerekiyor. Gelişmiş ülkeler bu durumu “kamu zararı” olarak yazıyorlar. Bizde ise “ithalat ile” kamu zarı yazılıyor. Bu durum çiftçiye de zarar veriyor. Örneğin makarna ve büsküvi üretip ihraç etmek için dışarıdan buğday alıyoruz. Ancak dışarıdan aldığımız buğdaya yerli üreticiden aldığımız buğdayın genelde iki katı fiyatı ödüyoruz. E, madem makarna ve büsküvi ihraç etmemiz için buğday lazım, bunu bizim çiftçi üretsin ondan alınsın. Parayı da bizim çiftçimiz kazansın. Türkiye’de tarımsal yatırımlar diğer yatırımların ardına düşmüş görünüyor. Türkiye ulaştırma altyapı yatırımlarına bir süre ara vererek tarımsal yatırımlara ivedilikle öncelik vermelidir. İnsanlar aç kalınca köprüyü, yolu, binayı yiyemezler ki. Devlet öncülük ederek ürün bazında kooperatifler kurdurup köylünün ürününün değerinde satabilmesini sağlamalıdır. Ayrıca yine kooperatifler vasıtası ile örneğin güneş enerjisinden elektrik elde edilerek tarıma ucuz enerji sağlanmalıdır. Şirket tarımı yönteminden vazgeçilmelidir. Çünkü şirket tarımı küçük ve orta ölçekli çiftçinin devre dışı kalmasına sebep olmaktadır. Şirketler bir anlamda kartel oluşturarak ürünü düşük fiyat ile alıp topluyorlar. Fransa’nın en ünlü ürünlerinden olan Rockfor peyniri sadece Rockfor köyünde üretiliyor ve 2200 ortaklı bir kooperatif üretiyor. Yıllık üretimi ise 508 milyon Euro. İşte bu nedenlerle çiftçilerin tümünün kooperatifleşmesi şarttır. Çiftçinin tohum sorunu var, tohumculuk neden tekelleşti? TİGEM neden tohum üretmiyor? Neden hayvan ıslahı yapmıyor?

Son 10 yılda tarım dışı kalan arazilerimiz yine tarıma döndürülse başka yerde arazi aramaya da gerek kalmaz. Tabii ki pandeminin de Rusya- Ukrayna savaşının da bütün bu gıda krizinde önemli etkisi vardır ama günün sonunda her şey gelip beşeri sermayede yani eğitimde düğümleniyor. İnsanımızı eğitip çıtayı yukarı çekmek zaruridir. Devlet milletini doyurmak zorundadır o nedenle bunun koşullarını hazırlamalıdır. Türkiye’mizin her açıdan bunu yapabilecek imkân ve kabiliyeti vardır.





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 21 16 2 3 45 16 51 +29
2 Fenerbahçe 21 14 4 3 52 24 45 +28
3 Başakşehir FK 21 12 5 4 32 21 40 +11
4 Beşiktaş 20 11 3 6 38 22 39 +16
5 Adana Demirspor 21 10 3 8 40 22 38 +18
6 Trabzonspor 21 11 5 5 33 27 38 +6
7 Kayserispor 21 10 9 2 33 29 32 +4
8 Konyaspor 21 6 6 9 24 22 27 +2
9 Gaziantep FK 21 6 8 7 31 29 25 +2
10 Alanyaspor 21 6 8 7 32 39 25 -7
11 Fatih Karagümrük 20 5 7 8 41 40 23 +1
12 MKE Ankaragücü 20 6 10 4 24 31 22 -7
13 Kasımpaşa 21 6 11 4 27 40 22 -13
14 Sivasspor 21 5 10 6 25 31 21 -6
15 Antalyaspor 20 6 11 3 26 35 21 -9
16 Giresunspor 21 5 10 6 20 38 21 -18
17 Hatayspor 20 5 10 5 18 38 20 -20
18 İstanbulspor 21 5 13 3 21 44 18 -23
19 Ümraniyespor 21 3 13 5 26 40 14 -14
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 21 11 2 8 36 18 41 +18
2 Eyüpspor 21 12 4 5 28 17 41 +11
3 Bodrumspor 21 11 5 5 34 21 38 +13
4 Keçiörengücü 21 10 4 7 33 24 37 +9
5 Pendikspor 21 9 5 7 29 15 34 +14
6 Çaykur Rizespor 20 8 2 10 27 15 34 +12
7 Bandırmaspor 20 9 4 7 32 27 34 +5
8 Sakaryaspor 21 11 9 1 34 32 34 +2
9 Boluspor 21 9 5 7 25 23 34 +2
10 Göztepe 21 9 8 3 21 17 30 +4
11 Manisa FK 20 7 5 8 25 25 29 0
12 Adanaspor 21 5 9 7 31 34 22 -3
13 Altay 21 5 8 8 23 27 20 -4
14 Tuzlaspor 21 5 12 4 24 33 19 -9
15 Erzurumspor FK 21 5 10 6 22 32 18 -10
16 Altınordu 21 4 12 5 19 35 17 -16
17 Yeni Malatyaspor 21 4 10 7 21 34 16 -13
18 Gençlerbirliği 21 3 14 4 25 41 13 -16
19 Denizlispor 21 4 13 4 20 39 13 -19
Takım O G M B A Y P AV
1 Kocaelispor 22 14 2 6 43 21 48 +22
2 Bucaspor 1928 22 13 3 6 36 12 45 +24
3 1461 Trabzon FK 22 12 3 7 27 13 43 +14
4 İskenderunspor A.Ş. 22 11 4 7 31 19 40 +12
5 Van Spor FK 22 11 4 7 30 18 40 +12
6 Karacabey Belediye Spor 22 10 3 9 28 17 39 +11
7 Ankara Demirspor 22 10 5 7 33 16 37 +17
8 Zonguldak Kömürspor 22 10 8 4 25 26 34 -1
9 Serik Belediyespor 22 9 6 7 31 25 31 +6
10 Kırklarelispor 22 7 6 9 22 19 30 +3
11 Etimesgut Belediyespor 22 6 9 7 23 30 25 -7
12 Kırşehir FSK 22 5 8 9 19 25 24 -6
13 Sarıyer 22 5 8 9 24 32 24 -8
14 Adıyaman FK 22 5 9 8 22 27 23 -5
15 Kastamonuspor 22 6 11 5 20 29 23 -9
16 Fethiyespor 22 6 11 5 22 33 23 -11
17 Uşak Spor 22 4 13 5 17 34 17 -17
18 Balıkesirspor 22 4 13 5 15 32 14 -17
19 Diyarbekir Spor 22 2 12 8 18 37 14 -19
20 Pazarspor 22 1 13 8 13 34 11 -21
Takım O G M B A Y P AV
1 Yeni Mersin İY 20 13 3 4 26 11 43 +15
2 52 Orduspor FK 20 12 3 5 32 17 41 +15
3 Karaköprü Belediyespor 20 11 4 5 26 14 38 +12
4 Karşıyaka 20 10 4 6 25 12 36 +13
5 Belediye Derincespor 20 9 4 7 25 21 34 +4
6 Belediye Kütahyaspor 20 8 3 9 27 19 33 +8
7 Nevşehir Belediyespor 20 9 5 6 28 23 33 +5
8 Hacettepe 1945 20 8 7 5 30 24 29 +6
9 Ağrı 1970 Spor 20 7 5 8 19 15 29 +4
10 Çatalcaspor 20 7 8 5 25 22 26 +3
11 Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü 20 5 9 6 19 26 21 -7
12 1922 Konyaspor 20 6 11 3 22 31 21 -9
13 Elazığspor 20 5 9 6 21 31 21 -10
14 1954 Kelkit Bld.Spor 20 3 6 11 14 18 20 -4
15 Şile Yıldızspor 20 2 8 10 16 27 16 -11
16 Edirnespor 20 5 14 1 15 31 16 -16
17 Yomraspor 20 3 11 6 13 23 15 -10
18 Eskişehirspor 20 3 12 5 22 40 14 -18
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/02/2023 MKE Ankaragücü vs Fatih Karagümrük
 04/02/2023 Sivasspor vs Beşiktaş
 04/02/2023 Antalyaspor vs Gaziantep FK
 05/02/2023 İstanbulspor vs Alanyaspor
 05/02/2023 Hatayspor vs Kasımpaşa
 05/02/2023 Galatasaray vs Trabzonspor
 06/02/2023 Ümraniyespor vs Adana Demirspor
 06/02/2023 Fenerbahçe vs Konyaspor
 06/02/2023 Giresunspor vs Kayserispor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/02/2023 Altay vs Adanaspor
 04/02/2023 Bandırmaspor vs Denizlispor
 04/02/2023 Erzurumspor FK vs Tuzlaspor
 04/02/2023 Boluspor vs Pendikspor
 04/02/2023 Çaykur Rizespor vs Yeni Malatyaspor
 05/02/2023 Manisa FK vs Samsunspor
 05/02/2023 Gençlerbirliği vs Göztepe
 05/02/2023 Sakaryaspor vs Keçiörengücü
 06/02/2023 Eyüpspor vs Bodrumspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/02/2023 Ankara Demirspor vs Bucaspor 1928
 04/02/2023 Diyarbekir Spor vs Fethiyespor
 04/02/2023 Etimesgut Belediyespor vs Balıkesirspor
 04/02/2023 İskenderunspor A.Ş. vs 1461 Trabzon FK
 04/02/2023 Karacabey Belediye Spor vs Pazarspor
 04/02/2023 Kastamonuspor vs Uşak Spor
 04/02/2023 Kırşehir Futbol Spor Kulübü vs Serik Belediyespor
 04/02/2023 Kocaelispor vs Sarıyer
 04/02/2023 Van Spor FK vs Adıyaman FK
 04/02/2023 Zonguldak Kömürspor vs Kırklarelispor
 08/02/2023 Kırklarelispor - Serik Belediyespor Serik Belediyespor ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Kırklarelispor yenilmez
 08/02/2023 Bucaspor 1928 - Kocaelispor Kocaelispor ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Kocaelispor yenilmez
 08/02/2023 Balıkesirspor - Kastamonuspor Balıkesirspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Kastamonuspor yenilmez
 08/02/2023 1461 Trabzon FK - Diyarbekir Spor 1461 Trabzon FK ligdeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  1461 Trabzon FK yenilmez
 08/02/2023 Zonguldak Kömürspor - Van Spor FK Van Spor FK ligdeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Van Spor FK yenilmez
 08/02/2023 Fethiyespor - Karacabey Belediye Spor Fethiyespor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Karacabey Belediye Spor yenilmez
 08/02/2023 1461 Trabzon FK - Diyarbekir Spor Diyarbekir Spor ligde deplasmandaki son 12 maçında hiç kazanamadı  1461 Trabzon FK yenilmez
 08/02/2023 Pazarspor - Etimesgut Belediyespor Pazarspor ligde evindeki son 12 maçında hiç kazanamadı  Etimesgut Belediyespor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/02/2023 Şile Yıldızspor vs Karşıyaka
 05/02/2023 Edirnespor vs Karaköprü Belediyespor
 05/02/2023 Belediye Derincespor vs Yomraspor
 05/02/2023 Belediye Kütahyaspor vs Çatalcaspor
 05/02/2023 Elazığspor vs Ağrı 1970 Spor
 05/02/2023 Hacettepe 1945 vs Eskişehirspor
 05/02/2023 Nevşehir Belediyespor vs Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü
 05/02/2023 Yeni Mersin İdman Yurdu vs 52 Orduspor FK
 05/02/2023 1922 Konyaspor vs 1954 Kelkit Bld.Spor
 05/02/2023 Yeni Mersin İdman Yurdu - 52 Orduspor FK 52 Orduspor FK ligdeki son 12 maçında hiç kaybetmedi  52 Orduspor FK yenilmez
 05/02/2023 Elazığspor - Ağrı 1970 Spor Elazığspor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Ağrı 1970 Spor yenilmez
GAZETEMİZ

HABER ARA
YUKARI