Bugun...



Tarım da Devletin Piyasa Yapıcı Rolü ve Model Uygulamalar

Dünya da yaşanan pandemi krizi, savaşlar, ekonomik ve finansal krizlerin tüm bileşkesinde öne çıka bir gerçek vardı. Bu gelişmeler bize hangi alanda ne gelişme olursa olsun Tarım sektörünün asla vazgeçilemez bir yere ve stratejik öneme sahip olduğunu hatırlattı.

facebook-paylas
Tarih: 19-07-2023 08:41

Tarım da Devletin Piyasa Yapıcı Rolü ve Model Uygulamalar

Tarım da Devletin Piyasa Yapıcı Rolü

ve Model Uygulamalar

 

AHMET KAPLAN

Dünya da yaşanan pandemi krizi, savaşlar, ekonomik ve finansal krizlerin tüm bileşkesinde öne çıka bir gerçek vardı. Bu gelişmeler bize hangi alanda ne gelişme olursa olsun Tarım sektörünün asla vazgeçilemez bir yere ve stratejik öneme sahip olduğunu hatırlattı.

Tarım sektöründe birçok noktada başarı hikayeleri yazmış olsakta bu alanda çözülmesi gereken devasa sorunlarımızın olduğunu da görmezden gelemeyiz.

Ancak, geçmiş ve bugün karşılaştırması yaparsak; bugün tarımda geldiğimiz noktayı da asla küçümsememiz gerektiğini düşünüyorum.

Çocukluğu tarlalarda geçen birisi olarak şunu çok iyi biliyorum ki; o günkü çiftçinin alım gücü ile bugünkü arasında çok büyük bir makas açıklığı vardır. Geçtiğimiz yıllarda bunu bir kez daha görme fırsatım oldu. Çocukluğumda hatırladığım tek şey çiftçinin bırakın traktör ve makine ekipmanları almayı; geçimini çok zor şartlarda sağlarken, bugün gördüğüm ise o geçmişin yokluk ve yoksunluğu yerine çiftçinin traktör, ekipman, araba sahip olması ve geçim standartlarının bugün kentlerde yaşayan sabit ücretliden bile daha iyi durumda olduğu gerçeğidir.

Bunlar benim sadece gözlemlediğim değil, aynı zamanda yaşadığım gördüğüm gerçeklerdir.

Elbette bu söylediklerim Tarım sektöründe ki bazı gerçekleri de gözardı ettiğimiz anlamına da gelmez.

ÜRETİCİ DAHA FAZLA DESTEKLENMELİ

Ben her zaman çiftçinin daha faza desteklenmesi taraftarıyım. Türk halkının ucuz ve güvenli gıdaya ulaşmasının yolu çiftçinin desteklenmesinden geçmektedir.

Türkiye’de bugünkü fahiş gıda fiyatlarına karşı devletin çiftçiyi daha fazla desteklemesi kaçınılmazdır. Ucuz gıdaya erişim; Çiftçiye verilecek mazot, gübre, tohum ve yem desteğinden geçmektedir. Devletin bu konularda mutlaka üreticiyi sübvanse eden destekler vermesi şarttır.

ÜRETİCİ EMEĞİNİN KARŞILIĞINI ALMALIDIR

Tabi çitçinin emeğinin karşılığını alması da şarttır. Bu konuda çiftçimiz çok kötü örnekler yaşadı, yaşıyor.  Mesela çiftçimiz kesinlikle tüccarın insafına bırakılmamalıdır. Çiftçinin en büyük şikayetlerinden birisi de binbir emekle ürettiği ürünü tüccarın insafına terk ederek, ederinin çok altında ürününü satmak zorunda kalması ve emeğinin heba edilmesidir. Bugün hala tarlada üretici fiyatı ile nihai tüketici ve market raflarında ki ürünler arasında yüzde 300’leri bulan farklılıkların olması üreticinin aracılardan daha az kazanması büyük bir çelişkidir. Üretici ile tüketici arasındaki makasın bu kadar açık olması hiçbir piyasa koşuluyla uyuşmamaktadır.   Devletin bunu çözmesi şarttır. Çünkü bu sistemden en büyük zarar gören üretici ve nihayetinde de tüketicidir.  

BİR BAŞARI HİKAYESİ TMO

Kuşkusuz devletin piyasa yapıcı ve piyasayı regüle edici görev ve sorumluluğu olduğu gerçeğini bugün daha fazla hissediyoruz.

Nitekim bu konuda bazı eleştirilere konu olsa da bence Tarım Bakanlığının en büyük güzel uygulamalarından birisi TMO’nun uygulamalarıdır. Kişisel görüşüm TMO piyasa yapıcı ve piyasayı regüle edici örneklerin en başarılısıdır.

TMO yaptığı alımlar ile çiftçinin bugün en büyük umudu olmuştur. Çiftçiyi, üreticiyi tüccarın insafına bırakmamıştır. Çiftçinin ürünlerinin speküle edilmiş fiyatlarla ucuza üreticinin elinden almasının ve çiftçinin sektöre küsmesinin önüne geçmiştir.

Bu durumu bizatihi yerinde gördüm ve gözlemledim. Çiftçiler gerçekten TMO’nun alımlarından uygulamalarından son derece memnundur.

TMO’nun başında bu işi iyi bilen, sektörün içinden gelen, başarılı bir bürokrat olan Genel Müdür Ahmet Güldal’ın olması da başarı hikayesinde önemli bir etkendir.

Tarım Bakanlığı TMO uygulamalarını bir model olarak ele almalı ve diğer tüm alanlarda da bu modeli yaygınlaştırmalıdır.

TARIM KREDİ MARKETLERİ

NEDEN BAŞARILI OLAMADI

Mesela Tarım Kredi Marketleri uygulaması çok iyi bir düşünceydi ama istenilen başarıyı yakalayamadı. Tarım Kredi Marketlerinin varlığını desteklemekle birlikte neden istenilen başarıyı yakalayamadığını da sorgulamak gerekir. Cumhurbaşkanı’nın tüm söylemlerine rağmen bu marketler piyasaya göre bir fiyat farkındalığı oluşturamadı.

Eskiden İzmir’de Tansaşlar vardı. Fiyat uygulamaları ile İzmir’in kısa zamanda benimsediği bu marketler, fiyatları ile zamanında devasa hipermarketlere meydan okuyor, rekabette onların dahi önüne geçiyordu.Tarım kredi marketlerinin amacı üreticiden tüketiciye halka ucuz ürün sunmak olmasına rağmen, bu rolünü tam olarak yerine getiremedi.

Kim ne derse desin devlet, market mi işletir, devlet şununla bununla ilgilenmez denilen geçmiş savların aksine, gıda sektörü uluslararası kartellerin veya tüccarların insafına bırakılmayacak kadar stratejik ve önemlidir. Özelleştirmelerden sonra devletin birçok alandan çekilmesinin piyasa yapıcı ve piyasayı regüle edici rolünü ortadan kaldırdığını yaşadığımız bu kriz dönemlerinde bir kez daha gördük!







ÖZCAN KANMAZ / 19-07-2023 11:19:00

Ahmet Kardeşim, Tespitleriniz çok isabetli ve Hükmetin dikkate alması geken noktalar değinmişsiniz. Emeğinize ve elinize sağlık. Ülkemiz için hayırlara vesile olmasını diliyorum, Selametle kalın...



FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER EKONOMİ Haberleri

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 33 29 1 3 77 21 90 +56
2 Fenerbahçe 33 27 1 5 87 30 86 +57
3 Trabzonspor 33 17 12 4 56 43 55 +13
4 Beşiktaş 33 15 12 6 44 38 51 +6
5 Başakşehir FK 33 14 12 7 44 38 49 +6
6 Çaykur Rizespor 33 14 13 6 43 49 48 -6
7 Kasımpaşa 33 13 13 7 55 59 46 -4
8 Antalyaspor 33 11 10 12 38 38 45 0
9 Alanyaspor 33 11 10 12 43 46 45 -3
10 Sivasspor 33 11 10 12 40 45 45 -5
11 Adana Demirspor 33 9 10 14 49 44 41 +5
12 Samsunspor 33 10 14 9 37 43 39 -6
13 MKE Ankaragücü 33 8 12 13 40 43 37 -3
14 Kayserispor 33 10 13 10 37 47 37 -10
15 Konyaspor 33 8 13 12 34 47 36 -13
16 Gaziantep FK 33 9 17 7 37 50 34 -13
17 Fatih Karagümrük 33 8 16 9 37 42 33 -5
18 Hatayspor 33 7 14 12 37 46 33 -9
19 Pendikspor 33 7 17 9 37 68 30 -31
20 İstanbulspor 33 4 22 7 26 61 16 -35
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 31 22 6 3 70 27 69 +43
2 Göztepe 31 19 6 6 54 19 63 +35
3 Çorum FK 31 16 8 7 52 31 55 +21
4 Sakaryaspor 31 15 7 9 45 31 54 +14
5 Bodrumspor 31 14 7 10 39 21 52 +18
6 Kocaelispor 31 15 9 7 45 35 52 +10
7 Bandırmaspor 31 12 8 11 46 27 47 +19
8 Gençlerbirliği 31 12 8 11 37 30 47 +7
9 Boluspor 31 13 10 8 28 32 47 -4
10 Erzurumspor FK 31 11 9 11 28 27 41 +1
11 Ümraniyespor 31 10 14 7 34 42 37 -8
12 Manisa FK 31 8 11 12 38 37 36 +1
13 Keçiörengücü 31 9 13 9 28 38 36 -10
14 Şanlıurfaspor 31 8 13 10 28 33 34 -5
15 Tuzlaspor 31 8 14 9 32 46 33 -14
16 Adanaspor 31 9 17 5 24 44 32 -20
17 Altay 31 5 23 3 14 70 15 -56
18 Giresunspor 31 2 25 4 13 65 7 -52
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 34 24 5 5 76 29 77 +47
2 Van Spor FK 34 23 5 6 57 33 75 +24
3 Bucaspor 1928 34 20 5 9 51 24 69 +27
4 1461 Trabzon FK 34 19 6 9 64 35 66 +29
5 Yeni Mersin İdman Yurdu 34 16 8 10 47 29 58 +18
6 Ankaraspor 34 15 8 11 42 32 56 +10
7 Karacabey Belediye Spor 34 13 10 11 40 32 50 +8
8 Ankara Demirspor 34 14 15 5 37 38 47 -1
9 Beyoğlu Yeniçarşıspor 34 13 14 7 42 36 46 +6
10 Kırklarelispor 35 11 13 11 32 38 44 -6
11 Diyarbekir Spor 34 11 14 9 36 37 42 -1
12 Altınordu 34 10 13 11 40 34 41 +6
13 Hes İlaç Afyonspor 34 10 13 11 24 34 41 -10
14 Serik Belediyespor 34 10 14 10 29 37 40 -8
15 Nazilli Belediyespor 35 11 16 8 38 57 38 -19
16 Zonguldak Kömürspor 34 9 17 8 35 54 32 -19
17 Kırşehir Futbol SK 34 5 21 8 32 68 23 -36
18 Bursaspor 34 5 21 8 24 62 20 -38
19 Adıyaman FK 34 3 24 7 24 61 16 -37
Takım O G M B A Y P AV
1 Kepezspor FAŞ 27 21 2 4 63 16 67 +47
2 Aliağa Futbol A.Ş. 27 18 0 9 54 15 63 +39
3 Ayvalıkgücü Belediyespor 27 14 6 7 39 25 49 +14
4 İnegöl Kafkas GK 27 13 6 8 35 26 47 +9
5 52 Orduspor FK 27 13 7 7 39 28 46 +11
6 Edirnespor 27 13 9 5 45 27 44 +18
7 K.Çekmece Sinopspor 28 10 10 8 41 31 38 +10
8 Mardin 1969 Spor 27 11 11 5 36 32 38 +4
9 Artvin Hopaspor 27 9 11 7 33 28 34 +5
10 Karabük İdmanyurdu Spor 27 10 13 4 26 43 34 -17
11 Talasgücü Belediyespor 27 9 14 4 30 42 31 -12
12 Kırıkkalegücü FK 27 8 14 5 28 36 29 -8
13 Gümüşhanespor 27 4 13 10 23 45 22 -22
14 Malatya Arguvanspor 27 3 20 4 18 53 13 -35
15 Tarsus İdman Yurdu 27 2 22 3 19 82 9 -63
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/04/2024 Adana Demirspor vs Galatasaray
 27/04/2024 Kasımpaşa vs Samsunspor
 27/04/2024 Sivasspor vs Konyaspor
 27/04/2024 Fenerbahçe vs Beşiktaş
 27/04/2024 Hatayspor vs Başakşehir FK
 28/04/2024 Alanyaspor vs İstanbulspor
 28/04/2024 Pendikspor vs Kayserispor
 28/04/2024 Çaykur Rizespor vs MKE Ankaragücü
 28/04/2024 Trabzonspor vs Gaziantep FK
 29/04/2024 Fatih Karagümrük vs Antalyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/04/2024 Adanaspor vs Manisa FK
 28/04/2024 Boluspor vs Altay
 28/04/2024 Erzurumspor FK vs Çorum FK
 28/04/2024 Giresunspor vs Sakaryaspor
 28/04/2024 Göztepe vs Gençlerbirliği
 28/04/2024 Keçiörengücü vs Ümraniyespor
 28/04/2024 Kocaelispor vs Bandırmaspor
 28/04/2024 Şanlıurfaspor vs Eyüpspor
 28/04/2024 Tuzlaspor vs Bodrum FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/04/2024 Diyarbekir Spor vs Bursaspor
 28/04/2024 Ankaraspor vs Nazilli Belediyespor
 28/04/2024 Esenler Erokspor vs Adıyaman FK
 28/04/2024 Hes İlaç Afyonspor vs Bucaspor 1928
 28/04/2024 Karacabey Belediye Spor vs Altınordu
 28/04/2024 Van Spor FK vs Ankara Demirspor
 28/04/2024 Yeni Mersin İdman Yurdu vs Beyoğlu Yeniçarşıspor
 28/04/2024 Zonguldak Kömürspor vs Kırşehir Futbol SK
 28/04/2024 1461 Trabzon FK vs Serik Belediyespor
 28/04/2024 Ankaraspor - Nazilli Belediyespor Ankaraspor ligde evindeki son 17 maçında hiç kaybetmedi  Ankaraspor yenilmez
 28/04/2024 Esenler Erokspor - Adıyaman FK Adıyaman FK ligdeki son 19 maçında hiç kazanamadı  Esenler Erokspor yenilmez
 28/04/2024 Van Spor FK - Ankara Demirspor Van Spor FK ligde evindeki son 9 maçını kazandı  Van Spor FK kazanır
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/04/2024 Aliağa Futbol A.Ş. vs Kırıkkalegücü FK
 27/04/2024 Artvin Hopaspor vs 52 Orduspor FK
 27/04/2024 Ayvalıkgücü Belediyespor vs Edirnespor
 27/04/2024 Gümüşhanespor vs Kepezspor FAŞ
 27/04/2024 Malatya Arguvanspor vs Talasgücü Belediyespor
 27/04/2024 Mardin 1969 Spor vs İnegöl Kafkas GK
 27/04/2024 Tarsus İdman Yurdu vs Karabük İdmanyurdu Spor
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
YUKARI YUKARI