Bugun...


PROF. DR. ORHAN ÖZÇATALBAŞ

facebook-paylas
'Türkiye' Ülke Adı Olarak Tescillendi!
Tarih: 07-08-2023 21:34:00 Güncelleme: 07-08-2023 21:34:00


“TÜRKİYE” ÜLKE ADI OLARAK TESCİLLENDİ!

Bilindiği gibi ülke isimleri uluslararası ortamlarda, örneğin Birleşmiş Milletler toplantılarında, ilgili metinlerde, konuşmalarda İngilizce’deki karşılığıyla ifade edilmektedir. İki ay öncesine kadar Türkiye’nin ülke adı karşılığı olarak “Turkey” ifadesi kullanılmaktaydı. Bu kavram İngiliz dili dışında, hemen her dilde “coğrafi ve kavmi bir alanı” tanımlamaktaysa da İngilizcede aynı ses ve yazımla kullanılan ve hindi anlamına gelen “turkey” kavramı ile kullanılagelmişti. Ancak 31 Mayıs 2022 tarihinden itibaren; Birleşmiş Milletler nezdinde ve uluslararası tüm ortamlarda, yazışmalarda ve yazın dilinde “Türkiye” ülke adının karşılığı olarak “Turkey” kullanılamayacak!

Kavramların Benzemezliği

Britannica sözlükte: “Türkiye; kısmen Asya kısmen Avrupa'da yer alan ve ülkeler arasında hem köprü hem de bariyer görevi gören eşsiz bir coğrafi konuma sahip olan yer.” olarak tanımlanıyor.

1719 yılına kadar tarihsel olarak İngiliz yazın dilinde de Türkiye’nin ülke adı olarak karşılığı Turkye, Turkie, Turky ifadeleriyle yer almaktadır. Günümüzde ise Oxford sözlükte ülke adı olarak Türkiye'nin karşılığı için tarihsel geçmişe uygun olmayan "Turkey" ifadesine yer verilmektedir. Oysa ki, söze konu "Turkey" kavramın İngiliz dilindeki karşılığı "Hindi" olup, sözlük ise hindi kavramını şöyle tanımlanıyor: “ tavukgillerden, anayurdu Amerika olan, XV. yüzyılda evcilleştirilen ve Amerika’dan dünyanın her yerine yayılan, parlak ve yeşil, esmer tüyleri olan, boynu ve başı çıplak, dik ibikli, kuyruğunda on sekiz telek bulunan, kümes hayvanlarının en büyüğü, eti değerli bir hayvan.” Görüldüğü gibi hindi (turkey) ifadesi coğrafi olarak Amerika’ya yönelik evcil bir hayvanı ifade etmektedir ve ülke adı Türkiye ile hiçbir alakası bulunmamaktadır. Durum böyle olunca günlük konuşmalar yanında pek çok akademik ve diğer metinlerde anlam kaymasına yol açan bir kelime olarak göze batıyor.

Görüldüğü gibi yazımı aynı ancak anlam olarak birbirinden çok uzakta iki kavramı aynı sözcükle ifade etmek, kesinlikle İngiliz dilinin fakirliğinden kaynaklamamakta olup daha ziyade 1719 sonrasındaki tercihle, yazım hatasıyla ilişkilidir.

Tarihsel Süreçte Türkiye Kavramı!

Tarihsel gelişim sürecine bakıldığında Türkiye kavramsal olarak coğrafi ve kavmi bir alanı tanımlamaktadır. Türkiye, Türklerin yaşadıkları bölgeleri ifade eden bir kavram olarak kullanılagelmiştir. Türklerin 10’uncu Yüzyıl’dan itibaren Ortadoğu’da İran üzerinden İslam dünyasına, ardından Anadolu’ya geldiğini ve Bizans kaynaklarında Anadolu’nun Türkmen deryası haline geldiğini belirten Prof. Dr. Ahmet Taşağıl; Türkiye tabirinin ilk kez 582 yılında Roma (Bizans) tarihçi tarafından Orta Asya için kullanıldığını, 900'lü yıllarda da Peçenekler zamanında Karadeniz Kuzeyi'ne, Memlük devleti döneminde Mısır, Filistin, Suriye bölgesine 'Türkiye' denildiğini ve sonrasında ise Anadolu’nun Türkiye olarak isimlendirildiğini belirtiyor.

Yine aynı şekilde yabancı kaynaklara dayandırdığı makalesinde Dr. Altay Tayfun Özcan; “bir yurt adı olarak Türkiye ilk olarak Bizans kaynak yazarlarından Simocatta tarafından kullanılmıştır. İlk olarak Bizans kaynaklarında Türklerin yaşadıkları bölgeleri ifade etmek üzere Türkistan ve Kafkasların kuzeyindeki sahalar için kullanılan Türkiye tabiri, XII. Yüzyıla gelindiğinde Latince kaynaklarda Anadolu için kullanılmaya başlanmıştır. İlk önce Denizli’den Karaman’a kadar uzanan küçük bir sahayı içine alan Türkiye’nin sınırları ilerleyen birkaç yüzyıl içinde neredeyse bugünkü haline gelmiştir. Anadolu’yu ifade etmek için Türkiye tabirinin kullanılmaya başlanması ve gelişmesinde Anadolu’daki demografik ve kültürel değişimin önemli bir yer tuttuğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte Türkiye adının ilk olarak Anadolu Selçuklu idaresinin kalbi olan Denizli ile Karaman arasındaki sahayı ifade etmesi, Batı Anadolu’nun ise ancak bölgedeki Türkmen faaliyetlerinin doruk noktasına eriştiği bir dönemden sonra bu sınırların içine katılması, Türkiye tabirinin gelişmesinde siyasi kudretin belirleyici olduğunu göstermektedir. Bu husus ilerleyen yıllarda Türkiye sınırlarının Arabistan ve Ege adalarını da içine almasıyla da kendini belli etmektedir.”, şeklinde konuyu özetlemektedir.

Görüldüğü gibi kadim geleneğe ve geçmişe sahip Türkiye’nin İngiliz dilindeki karşılığı söz konusu derinliği ifade etmiyor. Hatta 1719 yılına kadar İngilizler tarafından edebiyat ve diğer alanlarda Turkey kavramı ülke adı karşılığı olarak kullanılmamıştır. Özellikle 5. Ve 15. Yüzyıllar arasını kapsayan Ortaçağ dönemi Latincesinde "Türklerin yurdu" anlamında , “Turchia” ve “Turquia” ifadeleri kullanılmış, takiben 15 yy’da “Turkye”, “Land of Torke”, 16 yy’ın başlarında İskoç şair William Dunbar  şiirlerinde “Turkie” ve “Tartaria" olarak  ve 16 yy da  İngiliz filozof, bilim insanı Francis Bacon ise, Sylva Sylvarum eserinde  “Turky” olarak kullanmıştır.

Dolayısıyla İngilizce de esas Türkiye ülkesinin isimlendirmesi günümüz İngiliz sözlüğündeki anlamından tamamen farklıdır ve 1719 yılından sonra hatalı kullanılmıştır. Çünkü tarihsel olarak İngiliz yazın dilinde de Türkiye’nin ülke olarak karşılığı Turkye, Turkie, Turky ifadeleri şeklinde yer almıştır.

'Türkiye' ülke adı tesciliyle

“Marka Değerini Güçlendirmek”

Konuyla ilgili olarak geçtiğimiz yıl Türkiye, uluslararası düzeyde önemli bir işlem gerçekleştirerek Türkiye'nin marka değerini güçlendirmek amacıyla tüm dillerde “Türkiye” ifadesi Birleşmiş Milletler nezdinde tescillendirilmiştir. Söz konusu süreçle ilgili ilk bilgilendirme 31 Mayıs 2022 tarihinde Dışişleri Bakanı Sayın Mevlüt Çavuşoğlu tarafından sosyal medya hesabında: “Ülkemizin marka değerini yükseltmek için Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde başlattığımız süreç nihayete eriyor.

BM Genel Sekreteri'ne bugün gönderdiğim mektupla ülkemizin BM nezdinde yabancı dillerdeki adını da "Türkiye" olarak tescil ediyoruz.” şeklinde yer almıştır.

Esasen bu açıklama ile, yukarıda belirtilen tarihsel verilere uygun olarak, Türkiye’nin BM nezdinde yabancı dillerdeki karşılığının 'Türkiye' olarak tescil edildiği belirtilmiştir. Bu kapsamda bundan böyle 'Türkiye' markasını güçlendirme çalışmaları kapsamında, uluslararası kurum, kuruluşlarla resmi ilişkilerde olmak üzere, her türlü faaliyet ve yazışmalarda, 'Turkey', 'Turkei', 'Turquie', ‘Turchia’, ‘Turska’ ve benzeri ibareler yerine 'Türkiye' ibaresinin kullanılacak olması önemli ve değerli olmuştur.

Birleşmiş Milletler nezdinde “Türkiye”

BM resmi internet sayfasında(*https://turkiye.un.org/en/184798-turkeys-name-changed*-t%C3%BCrkiye) konuyla ilgili olarak şu açıklama yer almaktadır:

Turkey's name changed to Türkiye!  (Türkiye'nin adı Türkiye olarak değişti!)

BM'de ülke adı "Turkey" yerine "Türkiye" geliyor.

Türkiye Cumhuriyeti'nin Birleşmiş Milletler'e sunduğu resmi yazının ardından BM'de ülkenin adı resmi olarak Türkiye olarak değiştirildi. 

BM Sözcüsü Stephane Dujarric, 1 Haziran'da Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'ndan Genel Sekreter Antonio Guterres'e hitaben, tüm işlerde "Turkey" yerine "Türkiye"nin kullanılmasını talep eden bir mektup alındığını söyledi.

Sözcü, ülke adı değişikliğinin mektubun alındığı andan itibaren geçerli olduğunu söyledi.”

Sözün Özü

Türkiye kavramı ülke olarak İngiliz yazın dili ve sözlüğünde 1719 yılına kadar doğru kullanılmıştır. Ancak sonrasında anlam olarak coğrafi ve kavmi ifade etmenin ötesinde tamamen farklı anlamlı bir kavramla eşleştirilmiştir. Bu durum tabiatıyla hatalıdır ve tarihi akışa uygun değildir. Sonuç olarak Türkiye, 2022 yılında BM nezdinde “Türkiye” ifadesini tescillendirerek; ülkenin marka değerini güçlendirmek üzere somut işlem tesis etmek yanında, birkaç yüzyıldan beri devam eden tarihi bir hatayı da düzeltmiştir.





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 26 22 1 3 55 14 69 +41
2 Fenerbahçe 26 21 1 4 68 21 67 +47
3 Trabzonspor 26 13 9 4 42 33 43 +9
4 Beşiktaş 26 13 9 4 37 31 43 +6
5 Kasımpaşa 26 11 9 6 47 48 39 -1
6 Çaykur Rizespor 26 10 10 6 28 37 36 -9
7 Antalyaspor 26 8 7 11 31 29 35 +2
8 Sivasspor 26 8 8 10 30 36 34 -6
9 Başakşehir FK 26 9 11 6 33 33 33 0
10 Adana Demirspor 26 7 8 11 39 35 32 +4
11 Kayserispor 26 9 9 8 32 36 32 -4
12 Samsunspor 26 8 12 6 30 36 30 -6
13 MKE Ankaragücü 26 6 9 11 30 32 29 -2
14 Hatayspor 26 6 9 11 32 35 29 -3
15 Alanyaspor 26 6 9 11 31 39 29 -8
16 Fatih Karagümrük 26 7 12 7 31 30 28 +1
17 Gaziantep FK 26 7 12 7 31 38 28 -7
18 Pendikspor 26 6 12 8 31 51 26 -20
19 Konyaspor 26 5 11 10 24 39 25 -15
20 İstanbulspor 26 3 17 6 20 49 12 -29
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 23 18 4 1 57 18 55 +39
2 Göztepe 23 14 5 4 39 15 46 +24
3 Kocaelispor 23 13 6 4 36 25 43 +11
4 Bodrumspor 23 12 5 6 33 15 42 +18
5 Sakaryaspor 23 11 5 7 35 25 40 +10
6 Bandırmaspor 23 10 7 6 31 20 36 +11
7 Boluspor 23 10 7 6 22 24 36 -2
8 Çorum FK 23 10 8 5 37 24 35 +13
9 Gençlerbirliği 23 8 7 8 23 24 32 -1
10 Erzurumspor FK 23 8 6 9 23 20 30 +3
11 Keçiörengücü 23 8 10 5 21 28 29 -7
12 Manisa FK 23 6 8 9 26 24 27 +2
13 Ümraniyespor 23 7 10 6 25 32 27 -7
14 Adanaspor 23 7 14 2 20 35 23 -15
15 Şanlıurfaspor 23 5 11 7 16 28 22 -12
16 Tuzlaspor 23 6 13 4 23 40 22 -17
17 Altay 23 4 16 3 11 47 12 -36
18 Giresunspor 23 2 17 4 11 45 7 -34
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 24 18 4 2 57 21 56 +36
2 Van Spor FK 25 16 4 5 40 26 53 +14
3 1461 Trabzon FK 24 14 4 6 47 22 48 +25
4 Bucaspor 1928 25 13 3 9 34 15 48 +19
5 Yeni Mersin İdman Yurdu 25 13 4 8 37 18 47 +19
6 Ankaraspor 25 12 4 9 35 22 45 +13
7 Diyarbekir Spor 25 11 8 6 29 22 39 +7
8 Ankara Demirspor 24 11 10 3 31 29 36 +2
9 Karacabey Belediye Spor 25 8 8 9 22 21 33 +1
10 Nazilli Belediyespor 25 9 10 6 30 39 30 -9
11 Hes İlaç Afyonspor 24 7 9 8 16 24 29 -8
12 Kırklarelispor 25 7 10 8 20 30 29 -10
13 Beyoğlu Yeniçarşıspor 24 8 12 4 24 28 28 -4
14 Serik Belediyespor 25 6 11 8 19 27 26 -8
15 Altınordu 24 5 11 8 26 27 23 -1
16 Kırşehir Futbol SK 25 4 15 6 24 48 18 -24
17 Zonguldak Kömürspor 24 4 13 7 22 43 16 -21
18 Adıyaman FK 25 3 17 5 17 40 14 -23
19 Bursaspor 25 3 15 7 15 43 13 -28
Takım O G M B A Y P AV
1 Kepezspor FAŞ 18 13 1 4 34 8 43 +26
2 Aliağa Futbol A.Ş. 19 12 0 7 33 10 43 +23
3 52 Orduspor FK 19 10 4 5 25 15 35 +10
4 Ayvalıkgücü Belediyespor 19 9 5 5 20 15 32 +5
5 İnegöl Kafkas GK 19 8 5 6 21 17 30 +4
6 K.Çekmece Sinopspor 19 8 6 5 28 18 29 +10
7 Edirnespor 18 8 6 4 28 16 28 +12
8 Artvin Hopaspor 18 7 6 5 24 16 26 +8
9 Mardin 1969 Spor 19 7 9 3 21 21 24 0
10 Karabük İdmanyurdu Spor 19 7 9 3 15 27 24 -12
11 Talasgücü Belediyespor 19 7 11 1 23 31 22 -8
12 Kırıkkalegücü FK 18 5 9 4 11 22 19 -11
13 Gümüşhanespor 19 2 9 8 11 29 14 -18
14 Malatya Arguvanspor 18 2 13 3 8 27 9 -19
15 Tarsus İdman Yurdu 19 2 14 3 12 42 9 -30
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/02/2024 Samsunspor vs Çaykur Rizespor
 24/02/2024 Kayserispor vs MKE Ankaragücü
 24/02/2024 Gaziantep FK vs Başakşehir FK
 24/02/2024 Fenerbahçe vs Kasımpaşa
 24/02/2024 Konyaspor vs Hatayspor
 25/02/2024 Sivasspor vs Pendikspor
 25/02/2024 Fatih Karagümrük vs Alanyaspor
 25/02/2024 Trabzonspor vs Adana Demirspor
 25/02/2024 İstanbulspor vs Beşiktaş
 26/02/2024 Galatasaray vs Antalyaspor
 26/02/2024 Galatasaray - Antalyaspor Galatasaray ligdeki son 14 maçında hiç kaybetmedi  Galatasaray yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/02/2024 Altay vs Giresunspor
 24/02/2024 Bandırmaspor vs Ümraniyespor
 24/02/2024 Çorum FK vs Bodrum FK
 24/02/2024 Adanaspor vs Göztepe
 25/02/2024 Keçiörengücü vs Kocaelispor
 25/02/2024 Boluspor vs Erzurumspor FK
 25/02/2024 Manisa FK vs Gençlerbirliği
 25/02/2024 Eyüpspor vs Sakaryaspor
 26/02/2024 Şanlıurfaspor vs Tuzlaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/02/2024 Bucaspor 1928 vs Ankara Demirspor
 25/02/2024 Adıyaman FK vs Beyoğlu Yeniçarşıspor
 25/02/2024 Esenler Erokspor vs Van Spor FK
 25/02/2024 Hes İlaç Afyonspor vs Diyarbekir Spor
 25/02/2024 Kırklarelispor vs Ankaraspor
 25/02/2024 Kırşehir Futbol SK vs Nazilli Belediyespor
 25/02/2024 Serik Belediyespor vs Altınordu
 25/02/2024 Zonguldak Kömürspor vs Karacabey Belediye Spor
 25/02/2024 1461 Trabzon FK vs Yeni Mersin İdman Yurdu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/02/2024 Kepezspor FAŞ vs Karabük İdmanyurdu Spor
 25/02/2024 Aliağa Futbol A.Ş. vs 52 Orduspor FK
 25/02/2024 Ayvalıkgücü Belediyespor vs Artvin Hopaspor
 25/02/2024 Edirnespor vs İnegöl Kafkas GK
 25/02/2024 Gümüşhanespor vs K.Çekmece Sinopspor
 25/02/2024 Kırıkkalegücü FK vs Talasgücü Belediyespor
 25/02/2024 Mardin 1969 Spor vs Malatya Arguvanspor
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
YUKARI