Bugun...


AHMET KAPLAN

facebook-paylas
Bizi Kimler Kandırıyor?
Tarih: 11-10-2018 08:35:00 Güncelleme: 11-10-2018 08:52:00


Türkiye büyük bir ekonomik saldırı ile karşı karşıya kaldı. Bu gerçeği kimse yadsıyamaz. Saldırının en temel enstrümanlarından birisi kur üzerinden yapılan saldırıdır. Bu saldırının izleri stokçuların, aracıların fırsatçılarında atakları ile piyasalar da en derin şekilde hissedildi.Hükümetin tüm dönemlerinde yapılamayan zamlar fırsatçıların devreye girmesi ile bir kalemde yüzde 30'lardan yüzde 100'lere kadar varan zamlar yapıldı. Kur nedeniyle makul ve zorunlu artış yapmak zorunda kalanlardan daha çok; haksız hukuksuz dövizle ilgisi olmayan aç gözlü fırsatçıların dalga boyu gelen zamları ile halkımızın sofrasını doğrudan ilgilendiren aile bütçelerini sarsan derin çukurlar açıldı. Üstelik bu süreç arz ve talepte önemli değişkenler olmadığı gibi mevsimsel olarakta yazın ürün bolluğu olduğu dönemlerde gerçekleşti.Dolar oyunu sonrası Türkiye piyasalarının bu zor süreci kısa sürede atlatması hepimizin dileği ancak bu süreçte bazı firmaların bu ortamdan yararlanmaya çalışması çok düşündürücüdür.

 

Hükümet saldırı dalgasına karşı çeşitli önlemler almaya çalıştı.Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, "Enflasyonla Topyekün Mücadele Programını açıkladı. Türkiye'nin ana gündem maddesi ekonomi, ekonomi yönetiminin en önemli ana gündem maddelerinden birisi de enflasyon ve faiz mücadelesi oldu. Nitekim Ekonomide önceliğin enflasyon olduğunu anlatan Bakan Albayrak, Enflasyonla topyekün mücadele kampanyası çerçevesinde enflasyonun düşüşe geçeceğini duyurdu.

 

 

ENFLASYON HEDEFLEMESİ PERAKENDE

SEKTÖRÜNÜN GÖZETİM VE DENGELENMESİNE BAĞLIDIR

Bakan Albayrak, 20 Eylül 2018’de Yeni Ekonomik Program açıklandı. 2018 enflasyon hedefi %20,8idi. 2018'de 9 aylık tüketici enflasyonu %17,97 oldu. 9 aylık üretici enflasyonu %33,88. Hedef için 3 aylık enflasyonunun %2,83 olması gerek. Bu tablo bize hesabın tutması için perakende sektöründe denge ve denetim kontrolü tam sağlanamazsa bu hedeflere ulaşılması mümkün olmadığını gösteriyor.Çünkü enflasyon sepetinde yer alan ürünlerin yüzde 98'i perakende sektöründedir.

 

 

EN FAZLA ZAM YANSIMASI PERAKENDE

 SEKTÖRÜNDE HİSSEDİLDİ

Zam yansımalarının en fazla hissedildiği sektör kuşkusuz perakende sektörüdür. Çünkü perakende sektörü halkın cebini doğrudan ilgilendiren gıda ve giyim gibi zorunlu tüketim maddeleridir. Meyve-sebze-ekmek tüm gıda maddeleri, gıda dışı ürünler tekstil ürünleri, tüketici elektroniği ve hatta hizmet sektörünün tüm kapsamı perakende sektörünün bileşenleridir.Tüketici enflasyonunu belirleyen yegane sektörün başında da perakende sektörü gelir.Dolayısıyla enflasyon hedeflemesi perakende  sektörünün gözetim ve dengelenmesine bağlıdır.

 

Ancak bu sektörün düzenlenmesine ilişkin yetki kapsamı tek bir bakanlık alanında değil. Perakendenin dalları birçok bakanlığın yetki kapsamına girmektedir. Gıda marketleri, tüketici elektroniği mağazaları ve giyim mağazaları gibi...

 

 

DAĞITIM ZİNCİRİ ÜRETİCİ VE TÜKETİCİNİN ALEYHİNE İŞLİYOR

Türkiye'de en büyük sorun halkımızın cebini-sofrasını doğrudan ilgilendiren meyve-sebze gibi çeşitli gıda maddelerinin üretimden tüketime-raflara-pazara ulaşana kadar olan zincirin kırılamamasıdır. Bu zincir daima üretici ve tüketici zincirinin aleyhine işlerken, aracılar en büyük kazanan olmuştur. Dağıtım zinciri Türkiye'de yıllardır en büyük sorun olarak durmaktadır.Hal yasası da ne yazık ki işlevini yerine getirememektedir.  

Hükümetin yeniden acilen piyasa düzenlemesine ihtiyaç vardır. Üreticinin ve tüketicinin korunması hükümetin öncelikli görevleri arasındadır. Burada Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığına önemli görevler düşmektedir.

 

 

SERBEST PİYASADA SOSYAL DEVLET ANLAYIŞI

Serbest piyasa söylemleri devletin müdahalesini piyasa denetim ve gözetimi görevini yok edemez. Sosyal devlet anlayışı üretici veya tüketiciyi kişilerin vicdanına veya serbest piyasa söylemlerinin insafsızlığına, fırsatçılığına bırakamaz. Bu sosyal devletin birinci derece önceliğidir. Devlet gerektiğinde piyasa yapıcı, gerektiğinde piyasa düzenleyici, gerektiğinde piyasa denetleyici olmalıdır.Devlet hem piyasa maniplasyonlarını hem kendi enflasyon hedeflemelerinin gereği olarak fiyat unsuruna müdahale etme hakkına sahiptir. Ama bütün bunların ötesinde de yurttaşlarının cebine uzanan haksız fırsatçı elleri durdurmak, kişilerin vicdanlarına bırakmamak sosyal devlet olmanın gereğidir.  

 

Hükümet özellikle halkın temel ihtiyaçlarını gözeterek birtakım önlemler almalı. Özellikle üreticinin girdi maliyetlerini düşürecek daha fazla adımlara ihtiyaç var. Bu konuda yetersiz görsem de yeni adımlar atılmıyor değil.

 

 

TOHUMDAN SOFRAYA

Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, "Tohumdan sofraya tüm sorunları ortadan kaldırmanın yolunu arıyoruz" diyerek Gübre başta olmak üzere üreticinin girdi maliyetlerini düşürmeye yönelik adımlar attı. Bu önemli bir başlangıç ama yeterli mi değil. Gerekirse bu konuda başta KDV oranları gibi üreticinin girdi maliyetlerini düşürebilecek yeni destek ve korumalara ihtiyaç var.

 

Ticaret Bakanlığı da biraz geç kalmış olsa da piyasalarla ilgili çok önemli yeni bir karar aldı. Yürürlüğe giren bu yönetmelikle birlikte alınan kararların gereği olarak; "Girdi maliyeti ve döviz kuru artışı gibi fiyat değişimlerinden etkilenmemesine rağmen bu durumlardan etkileniyormuş gibi hareket ederek tüketiciye sunulan mal veya hizmetin satış fiyatında haklı bir gerekçe olmaksızın artış yapılması, aldatıcı ticari uygulamalar kapsamına alındı.

 

 

İNDİRİMLER NE KADAR GERÇEK

Şimdi gelelim piyasadan gelen indirim haberlerine…Bu indirimler elbette olumlu adımlar. Ancak market zincirlerinin bir ay içinde yüzde 40-60 arası zam yapıp etiket değiştirdikleri biliniyor. Şimdim 50 kalem üründe “iki ay boyunca” yüzde 10 indirime gitmişler, bunu da alkışlamamızı bekliyorlar.Bizi kandırmalarına da aldanmıyoruz.  Üreticiden 1 TL ve altına alınan ürünler market raflarında ve pazarlarda nasıl oluyor da bu kadar büyük bir farkla Kg fiyatları 5-10 TL'ye fırlıyor. Özellikle market fiyatlarındaki artışları dikkat çekici boyutlara ulaştı. Baklagilden ete, kahvaltılıktan sebze-meyveye fiyatlar uçuşa geçti. Bir ayda yaşanan değişim bazı ürünlerde yüzde 100'ü bulurken; Öyle ki döviz kurunun stabil hareket etmesine rağmen bazı mağazalar iki gün arayla ürünlerine yüzde 100'e yakın zam yaptı.

 

 

BİR ÇAY, BİR GEVREK-SİMİT 

Bir simit-gevrek 1.75 TL oldu. Ekmek 1.75 oldu. 2 TL'ye doğru hızla gidiyor. Pazarda domates-biber-soğan-patates gibi mutfakların temel ihtiyaç maddeleri 5 TL ve üstü fiyatlarda seyrediyor…Halkın en uğrak ve işlek bölgelerinden İzmir Kordonda ince belli küçük bardakta bir çay içip, bir gevrek yeseniz fiyatı yaklaşık 10 TL'yi buluyor.

 

 

AĞIR YAPTIRIMLAR GETİRİLMELİ

Şimdi pazarcı esnafı başta olmak üzere esnafı denetlemeleri yapılıyor. Bu denetlemelerde sembolik olmaktan öteye geçmeyerek Belediye başkanları ve zabıta ekipleri marifetiyle kameralar önünde adeta bir gösteriye dönüştü. Bu iş böyle olmaz... Denetleme önce üreticiden, Halden, fabrikalardan, toptancıdan başlamalıdır.Bu denetimi yapmayıp pazarda şov yapmak doğru değil... Kandırmanın en önemli nedeni denetimsizlik ve yasal düzenlemelerin, yaptırımların yetersizliğidir.Piyasa maniplasyonlarına, stokuçuya, haksız kazanca, fırsatçılığa karşı çok daha ağır yaptırımlar getirilmelidir.

 

Hükümetinde bu konuda daha kalıcı adımlar atmasına; girdi maliyetleri üzerinden üretimin desteklenmesi başta olmak üzere, üreticiden tüketiciye kanalların düzenlemesi ve denetimi gibi konu başaklarının mutlaka acilen güncellenmesi gerekmektedir.

 

 

YÜZDE 30 ZAM, YÜZDE 10 İNDİRİM

Samimiyetle indirim kampanyalarına istenilen ölçü ve rakamlarda katılanlara teşekkür ediyoruz. Ama birçok Mağaza, market, toptancı ve perakendecinin yüzde 30, yüzde 100'lere yakın zam yapanların; yüzde 10 indirim yapmalarına kadar anlamlıdır? En az yüzde 30 zam yap, sonra yüzde 10 indirim yap.

 

Peki bizi kimler kandıryor?

Üretici mi, toptantıcı mı, aracı mı, perakendeci mi? 

Diğer hangi bileşenlerin olduğunu da okuyucalarımın yorumlarına bırakıyorum.  

 

 





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Beşiktaş 37 25 6 6 85 38 81 +47
2 Fenerbahçe 37 23 7 7 67 37 76 +30
3 Galatasaray 37 23 8 6 70 33 75 +37
4 Trabzonspor 37 17 7 13 45 34 64 +11
5 Sivasspor 37 14 7 16 50 41 58 +9
6 Alanyaspor 38 16 13 9 55 42 57 +13
7 Hatayspor 37 16 12 9 60 51 57 +9
8 Gaziantep FK 37 14 11 12 54 46 54 +8
9 Göztepe 37 13 12 12 55 51 51 +4
10 Fatih Karagümrük 37 13 12 12 52 49 51 +3
11 Konyaspor 37 11 14 12 47 47 45 0
12 Çaykur Rizespor 37 11 14 12 48 59 45 -11
13 Antalyaspor 38 9 13 16 40 53 43 -13
14 Başakşehir FK 37 11 16 10 41 55 43 -14
15 Yeni Malatyaspor 37 9 14 14 43 49 41 -6
16 Kasımpaşa 37 10 17 10 42 54 40 -12
17 Kayserispor 37 9 16 12 34 50 39 -16
18 MKE Ankaragücü 37 10 19 8 44 59 38 -15
19 BB Erzurumspor 38 9 19 10 41 65 37 -24
20 Gençlerbirliği 37 9 20 8 37 66 35 -29
21 Denizlispor 37 6 21 10 36 67 28 -31
Takım O G M B A Y P AV
1 Adana Demirspor 33 20 6 7 60 26 67 +34
2 Giresunspor 33 20 6 7 52 24 67 +28
3 Samsunspor 33 19 4 10 56 30 67 +26
4 İstanbulspor 33 18 8 7 60 34 61 +26
5 Altay 33 19 11 3 62 36 60 +26
6 Altınordu 33 16 8 9 53 45 57 +8
7 Ankara Keçiörengücü 33 16 10 7 46 28 55 +18
8 Ümraniyespor 33 14 11 8 45 42 50 +3
9 Tuzlaspor 33 14 14 5 45 51 47 -6
10 Bursaspor 33 14 15 4 56 54 46 +2
11 Bandırmaspor 33 12 15 6 45 47 42 -2
12 Boluspor 33 11 16 6 35 41 39 -6
13 Balıkesirspor 33 9 16 8 35 48 35 -13
14 Adanaspor 33 9 17 7 44 53 34 -9
15 Menemenspor 33 7 13 13 37 58 34 -21
16 Akhisarspor 33 8 20 5 35 58 29 -23
17 Ankaraspor 33 6 19 8 33 59 26 -26
18 Eskişehirspor 33 1 24 8 23 88 8 -65
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 37 27 2 8 81 25 89 +56
2 Sakaryaspor 37 20 5 12 70 35 72 +35
3 Kırşehir Belediyespor 37 21 8 8 55 30 71 +25
4 Van Spor 37 21 10 6 59 34 69 +25
5 Kırklarelispor 37 18 6 13 59 32 67 +27
6 Bodrumspor 37 18 11 8 80 48 62 +32
7 Etimesgut Belediyespor 37 18 12 7 62 34 61 +28
8 Karacabey Belediyespor 37 14 12 11 50 40 53 +10
9 Turgutluspor 37 16 16 5 44 56 53 -12
10 Pendikspor 37 15 16 6 64 51 51 +13
11 Serik Belediyespor 37 12 11 14 48 48 50 0
12 Pazarspor 37 15 17 5 60 62 50 -2
13 Tarsus İdman Yurdu 37 13 14 10 56 54 49 +2
14 Bayburt Özel İdare Spor 37 14 18 5 50 59 47 -9
15 Sivas Belediyespor 37 10 14 13 56 53 43 +3
16 1922 Konyaspor 37 10 18 9 45 49 39 -4
17 Kastamonuspor 37 8 17 12 31 54 36 -23
18 Elazığspor 37 10 21 6 56 83 33 -27
19 Mamak FK 37 6 25 6 32 118 24 -86
20 Kardemir Karabükspor 37 1 34 2 14 107 2 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 08/05/2021 BB Erzurumspor vs Kasımpaşa
 08/05/2021 Çaykur Rizespor vs Yeni Malatyaspor
 08/05/2021 Fatih Karagümrük vs Gençlerbirliği
 08/05/2021 Galatasaray vs Beşiktaş
 08/05/2021 Göztepe vs Konyaspor
 08/05/2021 Hatayspor vs Denizlispor
 08/05/2021 Kayserispor vs Gaziantep FK
 08/05/2021 MKE Ankaragücü vs Fenerbahçe
 08/05/2021 Sivasspor vs Başakşehir FK
 08/05/2021 Trabzonspor vs Antalyaspor
 08/05/2021 Trabzonspor - Antalyaspor Trabzonspor ligdeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Trabzonspor yenilmez
 11/05/2021 Yeni Malatyaspor - Hatayspor Yeni Malatyaspor ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Yeni Malatyaspor yenilmez
 11/05/2021 Başakşehir FK - Kayserispor Kayserispor ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Başakşehir FK yenilmez
 11/05/2021 Konyaspor - Trabzonspor Konyaspor ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Konyaspor yenilmez
 11/05/2021 Kasımpaşa - MKE Ankaragücü MKE Ankaragücü ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Kasımpaşa yenilmez
 11/05/2021 Yeni Malatyaspor - Hatayspor Hatayspor ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kazanamadı  Yeni Malatyaspor yenilmez
 11/05/2021 Denizlispor - Galatasaray Galatasaray ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Galatasaray yenilmez
 11/05/2021 Beşiktaş - Fatih Karagümrük Fatih Karagümrük ligde deplasmandaki son 7 maçında hiç kazanamadı  Beşiktaş yenilmez
 11/05/2021 Beşiktaş - Fatih Karagümrük Beşiktaş ligde evindeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Beşiktaş yenilmez
 11/05/2021 Fenerbahçe - Sivasspor Fenerbahçe ligdeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Fenerbahçe yenilmez
 11/05/2021 Denizlispor - Galatasaray Denizlispor ligdeki son 10 maçında hiç kazanamadı  Galatasaray yenilmez
 11/05/2021 Konyaspor - Trabzonspor Trabzonspor ligde deplasmandaki son 16 maçında hiç kaybetmedi  Trabzonspor yenilmez
 11/05/2021 Fenerbahçe - Sivasspor Sivasspor ligdeki son 16 maçında hiç kaybetmedi  Sivasspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 07/05/2021 Boluspor vs Eskişehirspor
 07/05/2021 Akhisarspor vs Ümraniyespor
 09/05/2021 Altay vs Bandırmaspor
 09/05/2021 Ankaraspor vs İstanbulspor
 09/05/2021 Balıkesirspor vs Altınordu
 09/05/2021 Bursaspor vs Ankara Keçiörengücü
 09/05/2021 Adanaspor vs Samsunspor
 09/05/2021 Menemenspor vs Adana Demirspor
 09/05/2021 Tuzlaspor vs Giresunspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 08/05/2021 Bayburt Özel İdare Spor vs Pendikspor
 08/05/2021 Etimesgut Belediyespor vs Karacabey Belediyespor
 08/05/2021 Elazığspor vs Sivas Belediyespor
 08/05/2021 Eyüpspor vs Van Spor
 08/05/2021 Kardemir Karabükspor vs Kırşehir Belediyespor
 08/05/2021 Kastamonuspor vs Sakaryaspor
 08/05/2021 Serik Belediyespor vs Mamak FK
 08/05/2021 Tarsus İdman Yurdu vs Kırklarelispor
 08/05/2021 Turgutluspor vs Bodrumspor
 08/05/2021 1922 Konyaspor vs Pazarspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 01/05/2021 1877 Alemdağspor 0 - 0 Edirnespor
 01/05/2021 Arnavutköy Belediye 0 - 0 Diyarbekirspor
 01/05/2021 Manisaspor 1 - 2 Ofspor
 01/05/2021 Artvin Hopaspor 1 - 0 Fatsa Belediyespor
 01/05/2021 Kızılcabölükspor 0 - 1 Yeşilyurt Belediyespor
 01/05/2021 Nevşehir Belediyespor 1 - 2 Çankaya FK
 01/05/2021 1928 Bucaspor 3 - 0 Antalya Kemerspor
 25/04/2021 Ofspor 0 - 0 Arnavutköy Belediye
HABER ARA
YUKARI