Bugun...


DR. KEMAL KAMBUROĞLU

facebook-paylas
Doğayı Katletmek- Hayatı Öldürmek
Tarih: 09-06-2021 09:12:00 Güncelleme: 09-06-2021 09:12:00


Türkiye’nin gündeminde günlerdir tartışılan deniz salyası yani “müsilaj” dedikleri mesele var. İnsan eli ile varlığı hazırlanmış, geleceğimizi yok edecek bir doğa olayı. Biz çok seneler evvel Beşiktaş Köyiçi’nde doğduk. Doğduğumuz yıllarda sonradan Coğrafya dersimizde öğrendiğimize göre İstanbul’un tüm nüfusu sadece bir milyon, Türkiye’nin tüm nüfusu ise 29 milyon imiş. Bu anlatacaklarım size Evliya Çelebinin 16. yüzyıl anlatımları gibi gelmesin. Sadece 55 yıl önce daha ilkokula yeni başladığımız yıllardan bahsediyorum. Hani o güzel şarkıların Türk filmlerinde söylendiği, Türkan Şoray ile Cüneyt Arkın’ın Rumeli Hisarı sırtlarında yemyeşil çayırlarda koştuğu, ağaçların arkasına saklandığı yıllar. E, Boğaz kıyısında doğduk, büyüdük, Boğaz kıyısında rıhtımı olan Gazi Osman Paşa Ortaokulunda okuduk. Şeref Stadının rıhtımından rahmetli babamın ve arkadaşlarının yüzmeyi öğrenmem için beni derin sulara attıkları (emniyetini alarak) 5-6 yaşımızdaki yıllar. Sonrasında aynı kıyılarda balık tutma sevdasına kapılmamız. O yıllarda Boğaz’ın suları lacivert mavi idi ve 10 metre derinlikte bile taşları, balıkları görürdünüz. Bizim ev Köyiçi’nde Uzuncaova caddesinde idi. Beşiktaş’ın merkezi Barbaros Meydanı, Beşiktaş iskelesi, Köyiçi, Ihlamurdere Caddesi ve devamla Ihlamur dediğimiz Osmanlı’nın Ihlamur kasrının bulunduğu bölge idi. Dikilitaş hemen Ihlamur’un bittiği yerde başlayan bölge idi. Ihlamur, ağaçlık mesire yeri bir alandı ve bayramlarda salıncaklar, atlıkarıncalar filan kurulurdu. Harçlıkları topladık mı soluğu Ihlamur’daki bayram yerinde alırdık. Ihlamur’un devamı yani bu günkü Fulya dediğimiz alanda birkaç gecekondudan başka bir yapı yoktu ve çok ıssız alanlardı, gece kimse gitmezdi. Gündüz bile pek geçilmeyen bölgelerdi. Hele Dikilitaş’tan sonraki sırtlarda yani bu günün Mecidiyeköy, Levent, Ayazağa, Ulus Mahallesi gibi alanlarda insanla karşılaşmak çok nadirdi. Yıldız’a ve Balmumucu’ya çıkan bölge, darphanenin olduğu bölge filan tamamen bostan ve tarla idi. Çünkü hemen her yer bostan, ağıl, karpuz tarlaları filandı. Ben doğmadan birkaç yıl evvel rahmetli anacığımın anlattığına göre Ihlamur Kasrının önündeki Hamidiye çeşmesinden su dolduran sakanın birini Mecidiyeköy tarafından inen kurtlar atı ile birlikte parçalamışlardı. Sanırım İstanbul Boğazı’na buz kütlelerinin geldiği ve insanların yürüyerek Üsküdar’a geçtikleri sene olacak. Bizim Beşiktaş’ın ortasından Ihlamur Deresi akardı. Şimdi üstü kapalı ve kuru.

Derenin sağı ve solu tamamen bostanlardı ve her türlü sebze, kavun, karpuz yetişirdi. Evler derenin sağ ve solundaki sırtlardan itibaren yukarı doğru idi. Derenin öbür yakasında Akaretler, Şenlikdede, Teşvikiye, Muradiye filan yerleşim yeri idi. Tabii yediğimiz her meyve, sebze, peynir, kaymak, et, bal, içtiğimiz süt her şey tamamen katıksız ve doğaldı. Yoğurtçu Sıddık Amcanın elinde çıngırak, sırtında büyük bir ağaç dalının iki ucuna takılmış yoğurt kapları ile geldiğinde o büyük tabladan incecik yoğurt küreği ile kesip verdiği yoğurdun tadını unutmak mümkün mü? Şimdi yediklerimiz de yoğurt mu yani? Ya da Sütçü Bulgar Amcanın o küçücük dükkânındaki “rulo manda kaymağının” tadını bulabilir misiniz?  Ortaköy’den geçip Arnavutköy’e yaklaştığınızda çilek kokuları buram buram size doğru gelirdi. Rahmetli anacığım çilek mevsimi geldiğinde bizim kendi manav dükkânımıza iner en güzel ve ufak Arnavutköy çileklerini seçer, kışlık reçelleri yapmaya başlardı. Boğazda Pazar günleri mahallece dolmalı börekli, çalgılı türkülü vapur gezilerine çıkardık. Çengelköy’e yaklaştığımızda mis gibi salatalık kokusu gelmeye başladı. Kemerburgaz’ın patlıcanı dünyanın en güzel çok küçük çekirdekli patlıcanı idi.

Evde karnıyarık yapılınca yemeye doyamazdık. Domates, biber, patlıcan gibi sebzeler yaz mevsimi demekti, şimdiki gibi imal edilmiş biçimde her mevsim yoktu çünkü her şey tabiatın verdiği biçimde doğaldı. Bizim Köyiçi’ndeki dükkânın yanında balıkçı dükkânları da vardı. Rahmetli Hasan amcanın astığı çirozlara bayılırdık. Torik balığından yapılan “lekarda”nın tadı hala damağımızdır. Şimdiki gençlerden kaçı torik balığını görmüştür bilmiyorum. Çünkü kalmadı. Ortaokulda iken Boğaz’da lüfer akını olurdu. “Hırsız iğneli” dediğimiz olta takımı ile ne kadar lüfer yakaladığımızı tahayyül edin. O kadar boldu ki; 1980 lerde bile “kofana”nın üç tanesi 10 liraya seyyar kamyonlarda satılırdı. Kızkulesi civarında lüfer sandallarından geçilmezdi. Beşiktaş Kaymakamlığı bahçesinde kıyıdan çapari attığımızda tuttuğumuz istavrit kasa ile olurdu. Çocukluğumuzda Ortaköy Lido plajı, Bebek sahili, Tarabya plajı, Büyükdere Beyaz Park plajı, Sarıyer plajı, Rumeli kavağı plajı, geç karşıya Anadolu kavağı plajı, Altınkum plajı, Küçüksu plajı, Salacak plajı devamla Suadiye plajı, Caddebostan plajı pırıl pırıl denizin ve kumun buluştuğu yerlerdi. Küçüksu deresi cam gibi berrak akardı ve dere balıkları tutulurdu. Yeşilköy bölgesinde Ataköy plajı, Güneş plajı, Haylayf plajı, Menekşe plajı, Florya plajı suya girdiğimizde balıkların ayağımızın altında yüzdüğü cennet köşelerdi.1977 lerde Balıkesir Edremit Güre’de küçük bir yerimiz oldu.

Yazları izinlerde gidip kalıyorduk. İzmir- Çanakkale asfaltının deniz tarafında idik. Denizin kenarında bir kooperatif idi. Kooperatifin bir bekçisi vardı, Emin. Telefon ederdik, Emin balıkları fırına at geliyoruz diye. Emin’in 5 metrelik sicim oltası ile tuttuğu iki-üç kiloluk çipuraları fırına koyduğunu biliriz. Deniz sevdamız büyük olduğundan sualtı balık avlama merakımız da büyüktü. Göğsümüzün yere değeceği kadar sığ suda iki kiloluk çipuralar, üç-dört kiloluk levrekleri çok avladık. Hatta öyle ki levrek sürüsünün arasında kalıp hangisine zıpkın atacağımızı şaşırınca hiç vuramadığımız da olmuştur. Ama o yıllarda su cam gibi pırıl pırıl idi. Tekneden bakınca 10 metrede dipteki balıkları görürdünüz. Edremit Körfezi balık havuzu gibiydi. Tüm yatakları bilirdik. Kıyıdan 200 metre açıkta 25 metrede olta ile çok mercan almışızdır. Tabii yanında gelen kiloluk  “hanos- hani” balığı da bonus olurdu. Şimdi bir tane bulmak mümkün değil. Neden? Öncelikle o bölgelerde de nüfus hızla arttı. Kaz dağından gelen soğuk sular artık denize ulaşamıyor. Bazı doğa katliamcısı müteahhitlerin yaptığı sitelerden atık sular doğrudan denize veriliyor. Hâlbuki levrek de çipura da temiz ve oksijeni bol denizi sever. Öte yandan evden asfalta çıkana kadar 900 metre mesafede zeytinlikler içinde onlarca tavşan ve sincap önümüzde koştururdu. Şimdi bir tane bile yok biliyor musunuz? Hala zeytinlikleri kesip ev yapalım derdindeler. Evet, doğayı sürekli yok ettik.

Marmara Denizindeki deniz salyası yani müsilaj da bunun sonucu. Trakya’daki fabrika sahibi para babaları biraz masrafa girselerdi, atıklarını nehirlere, denizlere akıtmasalardı doğa bu gün intikam almak için müsilajı size göndermezdi. Aslında sadece doğayı değil çocuklarınızın, torunlarınızın geleceğini yok ediyorsunuz efendiler. Torunlarınız sizin mezarınıza geldiğinde ne okuyacaklar dersiniz? Bu gün tedbir alınsa bile sözkonusu deniz salyası ancak 6-8 senede temizlenebiliyormuş. Üstelik devamı halinde denizlerde hayatın yok olması da garanti. Hâlbuki denizlerdeki zenginlik de bu ülkenin insanlarının değil mi? Edremit körfezine 10 yıl önce giren troller deniz dibini mahvederek tüm balık kaynaklarını yok etti. Bu sırada Yunanlı ne yaptı biliyor musunuz; Midilli adasının etrafına yem dökerek Edremit körfezindeki tüm balığı Yunan’a çekti. Körfez bölgesi belediyelerine “buraya otobüs hurdaları atın da troller girmesin” dediğimizden seneler sonra körfeze betonlar atmak akıllarına geldi. Biz doğayı tahrip etmeye devem ettikçe doğa bizden misli ile intikam alacaktır. Şunu iyi bilmeliyiz, insanoğlu asla ve asla doğayı yenemez ve doğa bir gün mutlaka cezayı keser. Hem de en acı biçimde, ödenemeyecek bir fatura ile.     





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Beşiktaş 40 26 8 6 89 44 84 +45
2 Galatasaray 40 26 8 6 80 36 84 +44
3 Fenerbahçe 40 25 8 7 72 41 82 +31
4 Trabzonspor 40 19 7 14 50 37 71 +13
5 Sivasspor 40 16 7 17 54 43 65 +11
6 Hatayspor 40 17 13 10 62 53 61 +9
7 Alanyaspor 40 17 14 9 58 45 60 +13
8 Fatih Karagümrük 40 16 12 12 64 52 60 +12
9 Gaziantep FK 40 15 12 13 59 51 58 +8
10 Göztepe 40 13 15 12 59 59 51 0
11 Konyaspor 40 12 14 14 49 48 50 +1
12 Başakşehir FK 40 12 16 12 43 55 48 -12
13 Çaykur Rizespor 40 12 16 12 53 69 48 -16
14 Kasımpaşa 40 12 18 10 47 57 46 -10
15 Yeni Malatyaspor 40 10 15 15 49 53 45 -4
16 Antalyaspor 40 9 14 17 41 55 44 -14
17 Kayserispor 40 9 17 14 35 52 41 -17
18 BB Erzurumspor 40 10 20 10 44 68 40 -24
19 MKE Ankaragücü 40 10 22 8 46 65 38 -19
20 Gençlerbirliği 40 10 22 8 44 76 38 -32
21 Denizlispor 40 6 24 10 38 77 28 -39
Takım O G M B A Y P AV
1 Adana Demirspor 34 21 6 7 64 27 70 +37
2 Giresunspor 34 21 6 7 54 25 70 +29
3 Samsunspor 34 20 4 10 58 30 70 +28
4 İstanbulspor 34 19 8 7 62 34 64 +28
5 Altay 34 20 11 3 66 39 63 +27
6 Altınordu 34 17 8 9 58 45 60 +13
7 Ankara Keçiörengücü 34 17 10 7 49 28 58 +21
8 Ümraniyespor 34 14 11 9 46 43 51 +3
9 Tuzlaspor 34 14 15 5 46 53 47 -7
10 Bursaspor 34 14 16 4 56 57 46 -1
11 Bandırmaspor 34 12 16 6 48 51 42 -3
12 Boluspor 34 12 16 6 38 41 42 -3
13 Balıkesirspor 34 9 17 8 35 53 35 -18
14 Adanaspor 34 9 18 7 44 55 34 -11
15 Menemenspor 34 7 14 13 38 62 34 -24
16 Akhisarspor 34 8 20 6 36 59 30 -23
17 Ankaraspor 34 6 20 8 33 61 26 -28
18 Eskişehirspor 34 1 25 8 23 91 8 -68
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 15/05/2021 Göztepe 1 - 2 Beşiktaş
 15/05/2021 Galatasaray 3 - 1 Yeni Malatyaspor
 15/05/2021 Kayserispor 1 - 2 Fenerbahçe
 15/05/2021 Trabzonspor 2 - 1 Gençlerbirliği
 15/05/2021 Hatayspor 0 - 1 Gaziantep FK
 15/05/2021 Antalyaspor 0 - 0 Konyaspor
 15/05/2021 Çaykur Rizespor 0 - 2 Başakşehir FK
 15/05/2021 Sivasspor 2 - 1 Kasımpaşa
 15/05/2021 Fatih Karagümrük 5 - 1 Denizlispor
 15/05/2021 MKE Ankaragücü 0 - 1 Alanyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/05/2021 Adanaspor 0 - 2 Samsunspor
 09/05/2021 Tuzlaspor 1 - 2 Giresunspor
 09/05/2021 Menemenspor 1 - 4 Adana Demirspor
 09/05/2021 Bursaspor 0 - 3 Ankara Keçiörengücü
 09/05/2021 Balıkesirspor 0 - 5 Altınordu
 09/05/2021 Altay 4 - 3 Bandırmaspor
 09/05/2021 Ankaraspor 0 - 2 İstanbulspor
 07/05/2021 Akhisarspor 1 - 1 Ümraniyespor
 07/05/2021 Boluspor 3 - 0 Eskişehirspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 08/05/2021 Serik Belediyespor 3 - 0 Mamak FK
 08/05/2021 Tarsus İdman Yurdu 0 - 1 Kırklarelispor
 08/05/2021 Eyüpspor 1 - 0 Van Spor
 08/05/2021 Kastamonuspor 0 - 4 Sakaryaspor
 08/05/2021 Turgutluspor 0 - 0 Bodrumspor
 08/05/2021 Elazığspor 5 - 7 Sivas Belediyespor
 08/05/2021 Kardemir Karabükspor 2 - 2 Kırşehir Belediyespor
 08/05/2021 1922 Konyaspor 2 - 0 Pazarspor
 08/05/2021 Etimesgut Belediyespor 1 - 2 Karacabey Belediyespor
 08/05/2021 Bayburt Özel İdare Spor 2 - 2 Pendikspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 01/05/2021 1877 Alemdağspor 0 - 0 Edirnespor
 01/05/2021 Arnavutköy Belediye 0 - 0 Diyarbekirspor
 01/05/2021 Manisaspor 1 - 2 Ofspor
 01/05/2021 Artvin Hopaspor 1 - 0 Fatsa Belediyespor
 01/05/2021 Kızılcabölükspor 0 - 1 Yeşilyurt Belediyespor
 01/05/2021 Nevşehir Belediyespor 1 - 2 Çankaya FK
 01/05/2021 1928 Bucaspor 3 - 0 Antalya Kemerspor
 25/04/2021 Ofspor 0 - 0 Arnavutköy Belediye
HABER ARA
YUKARI