Bugun...


DR. KEMAL KAMBUROĞLU

facebook-paylas
Tarımda Durum Nedir? Gıda Fiyatları Neden Pahalı?
Tarih: 23-04-2022 15:34:00 Güncelleme: 23-04-2022 15:34:00


Her markete ya da manava gittiğimizde fiyatlar el yakıyor ve giderek de yükseliyor. Gıda fiyatları neden el yakıyor? Ne oldu birden bire böyle? Türkiye toprakları çok zengin, 200 milyon insanı besleyecek bir toprak kapasitemiz var hala. İyi de neden gıda pahalılığı yüzünden vatandaş gıdaya ulaşmakta zorlanıyor? Bu sorunun cevabı çok açıktır;

Türkiye 1980 den itibaren çok ama çok yanlış bir tarım politikası izlemiştir. Merhum Özal’ın “tarım da neymiş, tarım köylülüktür, tarımı küçültelim, hizmetler sektörünü büyütelim” diye ifade ettiği ve uygulamaya koyduğu çok yanlış politika, günümüze kadar gelen süreçte Türk tarımını çöküş noktasına getirmiştir. Türkiye öncelikle tarım için temel bir vizyon ortaya koymalı ve etkili bir politika geliştirmelidir. Bunun için de temel tarım politikası “devlet politikası” olmalı, siyasi iradeler değişse bile temel tarım politikası asla değişmemeli sadece güncelleştirilmeli ve geliştirilmelidir. Çünkü tarım stratejik bir alandır ve yakın- orta gelecekte Türkiye için tarımın “milli güç unsurlarından biri” haline gelmesi kuvvetle muhtemeldir. Zira dünyanın içinde bulunduğu süreçte artan nüfusu da dikkate aldığımızda orta gelecekte bir gıda krizinin oluşması kaçınılmaz görünmektedir. Mesela Çin yakın gelecek için bile bunu düşündüğünden binlerce ton gıda stoklamaktadır. Meseleyi genel çerçeveden Türkiye özeline indirdiğimizde Türkiye’de bu gün kırsaldaki nüfusun önemli bir kısmının kentlere göçmesi tarımsal üretimde düşüşün nedenlerinden biri oldu. Bu gün köylerimizde yaş ortalamasının oldukça yüksek olduğu ifade ediliyor. Yani toprağı işleyecek, hasadı kaldıracak insanlar yaşlı insanlar. Gençler ağırlıklı olarak şehirlere göç etmiş durumda, üstelik şehirde de çoğu işsiz. Böylesi bir durum kent kültürünün de erozyona uğramasına neden oluyor. Çünkü gelen kesim ne tam kentli olabiliyor ne de köydeki yaşamı sürdürebiliyor. Amorf bir yapı çıkıyor ortaya. Öylesi koşullarda da kentlerin altyapıdan eğitime kadar birçok alanda yetersiz kalması durumu ortaya çıkıyor. Avrupa ve ABD’de kırsalda yaşayan nüfus %3 civarında. Ancak her türlü imkâna sahipler. Çiftçilik ile büyük gelirler elde edebiliyorlar. Türkiye’de de insanımız çiftçilik ve hayvancılıktan yeterince gelir elde edebilseydi ve yaşam koşulları onu tatmin edebilseydi hem şehirlere akın olmazdı hem de tarımsal üretim kapasitemiz artarak devam ederdi.

Biriken sermaye köylerde, kasabalarda fabrikalara dönebilirdi. Hatta köylere turist bile çekebilirdi. Hollanda’ya gidenler bilirler Volendam’a gittiğinizde sizi mutlaka bir peynir üretim fabrikasına götürürler. Hem de oldukça nostaljik görüntüleri de içeren fabrikalara. Ayrılırken de her turist grubu fabrikanın satış reyonundan bolca peynir alır ve oldukça iyi sayılacak miktarda Euro’yu oraya bırakır. Türkiye’de et de, süt de, sebze de, hububat da çok pahalandı. Gıda fiyatları çok yükseldi. Türkiye 80li 90 yıllarda ciddi ölçüde hayvan ihracatı yaptı. O yıllarda kırmızı etin %25i küçükbaş hayvanlardan idi. Bu oranın şimdilerde %10-12 civarında olduğunu belirtiyor uzmanlar. Türkiye, dünya mera alanı sıralamasında 14,6 milyon hektar ile 46. sırada. Hayvancılığın önemsendiği ve geliştiği ülkelerde mera alanları hem çok iyi korunur hem de çok verimli kullanılır. Sadece hayvanların beslenmesine yönelik ot, yem bitkisi üretimi için değil doğal kaynakların korunması, sürdürülebilir tarımsal üretim için meralara büyük önem verilir. Hazine arazilerinin bir bölümü de mera alanıdır. Hayvancılığa gereken önem verilmediği için mera alanları kolayca elden çıkarılabiliyor. Ot biten yerde turistik tesis, sanayi tesisi veya alışveriş merkezi, toplu konut projelerinin yapılması daha kârlı bir iş olarak görülüyor. Bu da kalkınmanın, gelişmenin göstergesi olarak sunuluyor. TÜİK 2014 verilerine göre, Türkiye’nin toplam alanının yaklaşık yüzde 20’si, tarım alanlarının ise yaklaşık yüzde 38’i olan 14,6 milyon hektar çayır ve mera alanı var. Türkiye’nin çayır ve mera varlığı 1940 yılında 44,2 milyon hektar iken 20 yıl sonra 1960’ta 28,7 milyon hektara geriledi. 1990’da 14,2 milyon hektara düşen çayır ve mera alanının 2014’te 14,6 milyon hektar olduğu tahmin ediliyor. Son dönemdeki artışın, mera alanlarının tespiti ve kayıt altına alınması ile olduğu değerlendiriliyor. Sebze ve meyvenin en çok yetiştiği Ege bölgesinde bile 1970 yılında 1 milyon  27 bin 900 hektar olan mera alanı, 2014’e gelindiğinde 388 bin 846 hektara düşmüş. Aynı dönemde Marmara’nın mera varlığı 463 bin 600 hektardan 280 bin 619 hektara gerilemiş. Peki, mera olmayınca hayvancılık nasıl olacak? Hayvanlar ne yiyecekler? GAP bütün Türkiye’yi doyurabilecek bir varlık iken hala tamamlanmadı, hatta dünyayı besleyecek bir yapı GAP. Ama hala sulama yatırımları bitirilmedi.

GAP’da açık kanaletler var. Sadece açık kanaletler ile sulama yapılınca tarlalar suya boğuluyor ve ürün zarar görüyor. Basınçlı modern sulama sistemleri ile kanaletler birlikte kullanılabilir ve iyi hasat alınabilir. Biz işin tekniğini fazla bilmiyoruz ama sorup öğrendik. Çiftçiye verilen destekler de göreceli olarak düştü. Nominal olarak destek rakamı yükseldiği halde dolar ile mukayese edildiğinde 3 milyar $dan 1,5 milyar $a gerilediği belirtiliyor. Çünkü gübre de mazot da $ a endeksli. 1 kg patatesi çiftçi 1 TL. ye satıyor ama patates markette 9,5 lira oluyor. Nasıl oluyor bu iş anlamak mümkün değil. Çiftçilerin üretimini arttırabilmesi için sübvanse edilmesi gerekiyor. Gelişmiş ülkeler bu durumu “kamu zararı” olarak yazıyorlar. Bizde ise “ithalat ile” kamu zarı yazılıyor. Bu durum çiftçiye de zarar veriyor. Örneğin makarna ve büsküvi üretip ihraç etmek için dışarıdan buğday alıyoruz. Ancak dışarıdan aldığımız buğdaya yerli üreticiden aldığımız buğdayın genelde iki katı fiyatı ödüyoruz. E, madem makarna ve büsküvi ihraç etmemiz için buğday lazım, bunu bizim çiftçi üretsin ondan alınsın. Parayı da bizim çiftçimiz kazansın. Türkiye’de tarımsal yatırımlar diğer yatırımların ardına düşmüş görünüyor. Türkiye ulaştırma altyapı yatırımlarına bir süre ara vererek tarımsal yatırımlara ivedilikle öncelik vermelidir. İnsanlar aç kalınca köprüyü, yolu, binayı yiyemezler ki. Devlet öncülük ederek ürün bazında kooperatifler kurdurup köylünün ürününün değerinde satabilmesini sağlamalıdır. Ayrıca yine kooperatifler vasıtası ile örneğin güneş enerjisinden elektrik elde edilerek tarıma ucuz enerji sağlanmalıdır. Şirket tarımı yönteminden vazgeçilmelidir. Çünkü şirket tarımı küçük ve orta ölçekli çiftçinin devre dışı kalmasına sebep olmaktadır. Şirketler bir anlamda kartel oluşturarak ürünü düşük fiyat ile alıp topluyorlar. Fransa’nın en ünlü ürünlerinden olan Rockfor peyniri sadece Rockfor köyünde üretiliyor ve 2200 ortaklı bir kooperatif üretiyor. Yıllık üretimi ise 508 milyon Euro. İşte bu nedenlerle çiftçilerin tümünün kooperatifleşmesi şarttır. Çiftçinin tohum sorunu var, tohumculuk neden tekelleşti? TİGEM neden tohum üretmiyor? Neden hayvan ıslahı yapmıyor?

Son 10 yılda tarım dışı kalan arazilerimiz yine tarıma döndürülse başka yerde arazi aramaya da gerek kalmaz. Tabii ki pandeminin de Rusya- Ukrayna savaşının da bütün bu gıda krizinde önemli etkisi vardır ama günün sonunda her şey gelip beşeri sermayede yani eğitimde düğümleniyor. İnsanımızı eğitip çıtayı yukarı çekmek zaruridir. Devlet milletini doyurmak zorundadır o nedenle bunun koşullarını hazırlamalıdır. Türkiye’mizin her açıdan bunu yapabilecek imkân ve kabiliyeti vardır.





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 7 5 0 2 11 1 17 +10
2 Adana Demirspor 8 5 1 2 16 9 17 +7
3 Konyaspor 8 5 1 2 9 2 17 +7
4 Galatasaray 8 5 1 2 9 5 17 +4
5 Trabzonspor 8 5 2 1 13 11 16 +2
6 Beşiktaş 8 4 1 3 16 10 15 +6
7 Fenerbahçe 7 4 1 2 20 6 14 +14
8 Kayserispor 8 4 4 0 10 7 12 +3
9 Kasımpaşa 8 4 4 0 8 15 12 -7
10 Gaziantep FK 8 3 3 2 13 11 11 +2
11 Alanyaspor 8 2 3 3 11 16 9 -5
12 Giresunspor 7 2 3 2 6 9 8 -3
13 Fatih Karagümrük 6 1 2 3 8 10 6 -2
14 Antalyaspor 7 2 5 0 8 14 6 -6
15 İstanbulspor 6 1 3 2 4 10 5 -6
16 MKE Ankaragücü 7 1 5 1 7 13 4 -6
17 Sivasspor 8 0 4 4 6 13 4 -7
18 Hatayspor 7 1 5 1 4 11 4 -7
19 Ümraniyespor 8 0 6 2 5 11 2 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Keçiörengücü 7 4 1 2 16 11 14 +5
2 Eyüpspor 7 4 1 2 10 7 14 +3
3 Sakaryaspor 7 4 3 0 12 8 12 +4
4 Pendikspor 7 3 1 3 8 4 12 +4
5 Bodrumspor 7 3 2 2 13 10 11 +3
6 Manisa FK 6 3 1 2 10 8 11 +2
7 Boluspor 6 3 1 2 5 3 11 +2
8 Bandırmaspor 6 3 1 2 8 7 11 +1
9 Samsunspor 7 2 1 4 9 7 10 +2
10 Çaykur Rizespor 6 2 1 3 8 4 9 +4
11 Tuzlaspor 7 2 2 3 8 8 9 0
12 Göztepe 7 2 3 2 4 7 8 -3
13 Adanaspor 7 1 2 4 10 10 7 0
14 Gençlerbirliği 6 1 2 3 9 10 6 -1
15 Altay 7 1 3 3 4 7 6 -3
16 Erzurumspor FK 5 0 2 3 6 10 3 -4
17 Altınordu 6 0 3 3 6 12 3 -6
18 Yeni Malatyaspor 7 0 4 3 7 16 3 -9
19 Denizlispor 6 0 4 2 5 9 2 -4
Takım O G M B A Y P AV
1 İskenderunspor A.Ş. 7 6 1 0 10 4 18 +6
2 Kocaelispor 7 4 0 3 13 5 15 +8
3 Karacabey Belediye Spor 7 4 0 3 10 3 15 +7
4 1928 Bucaspor 7 3 0 4 9 3 13 +6
5 Zonguldak Kömürspor 7 4 2 1 11 7 13 +4
6 Ankara Demirspor 7 3 1 3 7 3 12 +4
7 1461 Trabzon FK 7 3 1 3 6 4 12 +2
8 Kırklarelispor 7 2 1 4 7 6 10 +1
9 Fethiyespor 7 3 3 1 9 9 10 0
10 Serik Belediyespor 7 2 1 4 9 9 10 0
11 Van Spor FK 7 2 2 3 7 6 9 +1
12 Kastamonuspor 7 2 2 3 5 5 9 0
13 Etimesgut Belediyespor 7 2 3 2 9 7 8 +2
14 Sarıyer 7 1 2 4 9 10 7 -1
15 Kırşehir FSK 7 1 2 4 5 6 7 -1
16 Adıyaman FK 7 1 4 2 5 8 5 -3
17 Diyarbekir Spor 7 1 5 1 7 15 4 -8
18 Balıkesirspor 7 1 5 1 5 13 4 -8
19 Uşak Spor 7 0 4 3 3 13 3 -10
20 Pazarspor 7 0 6 1 3 13 1 -10
Takım O G M B A Y P AV
1 Yeni Mersin İY 5 4 1 0 6 3 12 +3
2 Belediye Derincespor 5 3 0 2 7 4 11 +3
3 52 Orduspor FK 5 3 1 1 5 3 10 +2
4 Elazığspor 5 3 1 1 4 2 10 +2
5 Belediye Kütahyaspor 5 2 0 3 8 2 9 +6
6 Karaköprü Belediyespor 5 2 0 3 6 1 9 +5
7 Ağrı 1970 Spor 5 3 2 0 5 5 9 0
8 Hacettepe 1945 5 2 1 2 7 6 8 +1
9 Karşıyaka 5 2 2 1 6 4 7 +2
10 1922 Konyaspor 5 2 2 1 6 6 7 0
11 1954 Kelkit Bld.Spor 5 1 1 3 4 4 6 0
12 Şile Yıldızspor 5 0 0 5 3 3 5 0
13 Nevşehir Belediyespor 5 1 2 2 3 5 5 -2
14 Çatalcaspor 5 1 3 1 3 4 4 -1
15 Edirnespor 5 1 4 0 2 7 3 -5
16 Yomraspor 5 0 3 2 2 5 2 -3
17 Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü 5 0 3 2 2 7 2 -5
18 Eskişehirspor 5 0 4 1 6 14 1 -8
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/10/2022 Fatih Karagümrük vs İstanbulspor
 07/10/2022 Gaziantep FK vs Adana Demirspor
 08/10/2022 İstanbulspor vs MKE Ankaragücü
 08/10/2022 Antalyaspor vs Konyaspor
 08/10/2022 Giresunspor vs Beşiktaş
 09/10/2022 Ümraniyespor vs Kayserispor
 09/10/2022 Hatayspor vs Alanyaspor
 09/10/2022 Fenerbahçe vs Fatih Karagümrük
 10/10/2022 Başakşehir FK vs Sivasspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/10/2022 Erzurumspor FK vs Denizlispor
 07/10/2022 Adanaspor vs Bandırmaspor
 08/10/2022 Bodrumspor vs Sakaryaspor
 08/10/2022 Keçiörengücü vs Boluspor
 08/10/2022 Eyüpspor vs Manisa FK
 08/10/2022 Samsunspor vs Gençlerbirliği
 09/10/2022 Tuzlaspor vs Altınordu
 09/10/2022 Yeni Malatyaspor vs Erzurumspor FK
 09/10/2022 Denizlispor vs Pendikspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 05/10/2022 Adıyaman FK vs Etimesgut Belediyespor
 05/10/2022 Pazarspor vs Kocaelispor
 05/10/2022 Van Spor FK vs Diyarbekir Spor
 05/10/2022 1461 Trabzon FK vs Kastamonuspor
 05/10/2022 Zonguldak Kömürspor vs Karacabey Belediye Spor
 05/10/2022 Kırklarelispor vs İskenderunspor A.Ş.
 05/10/2022 Uşak Spor vs Serik Belediyespor
 05/10/2022 Balıkesirspor vs Kırşehir Futbol Spor Kulübü
 05/10/2022 Fethiyespor vs Ankara Demirspor
 05/10/2022 1928 Bucaspor vs Sarıyer
 09/10/2022 Kırşehir Futbol Spor Kulübü - Pazarspor Pazarspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Kırşehir Futbol Spor Kulübü yenilmez
 09/10/2022 Kastamonuspor - Adıyaman FK Kastamonuspor ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Kastamonuspor yenilmez
 09/10/2022 Serik Belediyespor - Balıkesirspor Balıkesirspor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Serik Belediyespor yenilmez
 09/10/2022 Sarıyer - Uşak Spor Sarıyer ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Uşak Spor yenilmez
 09/10/2022 Sarıyer - Uşak Spor Uşak Spor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Sarıyer yenilmez
 09/10/2022 Diyarbekir Spor - İskenderunspor A.Ş. Diyarbekir Spor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  İskenderunspor A.Ş. yenilmez
 09/10/2022 1928 Bucaspor - Kırklarelispor 1928 Bucaspor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  1928 Bucaspor yenilmez
 09/10/2022 Karacabey Belediye Spor - Van Spor FK Karacabey Belediye Spor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Karacabey Belediye Spor yenilmez
 09/10/2022 Kocaelispor - Fethiyespor Kocaelispor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Kocaelispor yenilmez
 09/10/2022 1928 Bucaspor - Kırklarelispor Kırklarelispor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Kırklarelispor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 08/10/2022 Çatalcaspor vs Nevşehir Belediyespor
 09/10/2022 Ağrı 1970 Spor vs Belediye Derincespor
 09/10/2022 Yomraspor vs Şile Yıldızspor
 09/10/2022 1954 Kelkit Bld.Spor vs Hacettepe 1945
 09/10/2022 Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü vs 1922 Konyaspor
 09/10/2022 Eskişehirspor vs Edirnespor
 09/10/2022 Karşıyaka vs Karaköprü Belediyespor
 09/10/2022 Yeni Mersin İdman Yurdu vs Belediye Kütahyaspor
 09/10/2022 52 Orduspor FK vs Elazığspor
HABER ARA
YUKARI