Bugun...


DR ZEKİ HOZER

facebook-paylas
Nereden Çıktı Bu Corona!?
Tarih: 27-01-2020 12:31:00 Güncelleme: 27-01-2020 12:56:00


Coronavirüsler tek zincirli RNA virüsleridir ve yüzeylerindeki çubuksu uzantıları ve çıkıntıları taç şeklinde olduğu için ‘taç’ın Latince karşılığı olan ‘corona’dan ismini alır. İnsan, yarasa, kedi, domuz ve yılan gibi sürüngenlerden izole edilememektedir.

 

Corona virüsü((CoV) hep vardı:Tıp Dünyasında, soğuk algınlığından ortadoğu solunum (MERS-CoV) ve şiddetli akut solunum sendromuna (SARs-CoV) kadar çok ciddi hastalıklara yol açan büyük bir virüs ailesi olarak biliniyor. Bu ailede ki çoğu, soğuk algınlığı yapsa da ilk kez 2003 yılında uluslararası acil durum ilanına kadar giden bir salgının ana etkeni olmuş, ardından Suudi Arabistan orijinli MERS-CoV ve nihayetinde de SARS ile daha önce de Dünya gündemine oturmuştu.

Bu seferki de  Çin kaynaklı ve hızla yayılıyor. Hafta başı itibari ile vaka sayısı 3000’i, ölenler ise 180’i geçmiş durumda. Üstelik Çin Sağlık Bakanı Ma Xiaowei’ye göre, virüs bulaşıcı özelliğini giderek arttırıyor. Devlet Başkanı Şi Jinping de bizzat virüsün yayılma hızı konusundaki endişelerini dile getirdi.

 

Halihazırda salgının çıktığı Hubei Eyaletine bağlı Vuhan kenti karantinaya alınmış durumda. Bu  bölge idaresine bağlı 10 şehir var.Tüm bu bölge şehirlerinde giriş çıkışlar, özel araç transferleri yasaklı.11 milyon nüfuslu olan bölge, ölü ve terkedilmiş bir görünümde. Yollar bomboş. Taksi ve kitle ulaşım imkanları yok. Çünkü Çin Hükümeti hastalık yayılmasın diye toplu taşım hizmetlerini askıya aldı. İnsanlar, imece türü bir yardımlaşma içinde, hastalarını taşıyorlar.

 

Hastalığın inkübasyon süreci denilen ve virüs alınmasına rağmen hiçbir belirtinin olmadığı 1-14 günlük dönemde bile etrafındaki insanlara geçebildiği tespit edildi. Bu önemli çünkü daha önce de ölümcül bir salgın olarak hatırlarda olan SARS ve EBOLA benzeri Korona Virüs enfeksiyonlarında, hastalık tüm belirtileri ile ortaya çıkınca bulaşma özelliği kazanıyordu!

Virüs, Aralık ayında görüldü ve şimdilik 2019 –CoV ismi verildi. Halihazırda bir tedavisi bilinmiyor ve Çin dahil 14 ülkede tanımlanmış durumda. Bu ülkeler arasında Fransa, ABD, Avustralya, Tayland ve Güney Kore var.

 

Korona ile ilgili olarak tüm Sağlık otoriteleri endişeli çünkü 2002 yılında, yine Çin kaynaklı bir başka Corona virüsünün yol açtığı SARS (Akut Solunum Yolu Enfeksiyonu) ile hastalanan 8098 kişinin 774’ü vefat etmişti. Her ne kadar WHO (Dünya Sağlık Örgütü), salgına bağlı küresel bir acil durum ilanı gerçekleştirmese de araştırmalarını sıkı tutuyor. Nitekim örgüt genel direktörü ve kendisi de kamu sağlığında bir otorite olan Etiyopyalı Dr.Tedrus Adhonam Ghebreyesus Çin’e gitti. Dr.Tedrus, WHO’nün 3-8 Şubat’ta Cenevre Merkez Ofiste yapacağı yönetim kurulu toplantısının gündemini de Aralık- CoV oluşturacağını teyit etti. Bazı bilim adamları da iyimser beyanlar dile getiriyor. Örneğin Edinburg Üniversitesinden Profesör Doktor Mark Woolhouse: Bu virüs, soğuk algınlığı benzeri bulgular yol açıyor ve SARS kadar ciddi bir profil göstermiyor. Bu konuda bilim çevrelerinde spekülatif yorumlar da yok değil. Laboratuar ortamında genetik maniplasyonlarla ortaya çıkarılan bir virüs olduğu, birkaç haftaya kadar da stoklanan yeni ilaçların satışa sunulacağına kadar! Ortadaki klinik durum ise, yüksek ateş ve kuru öksürük ile başlayan hastalık olduğu, yaklaşık bir hafta sonra nefes darlığı ile dramatik hale geldiği, bunların  üzerine eklenen böbrek yetmezliği ve ishal ile hastalar haftalarca tedavi altında kalmak zorunda kaldıkları.

Hastalık şimdiden global ekonomiyi de etkiledi. Davos toplantısından bu yana, virüs odaklı haberler, borsa ve petrol piyasalarını baskı altında tutuyor. Tayland, Güney Kore, Avustralya, Japonya ve Çin  borsaları ekside ya da satıcılı. Sadece Çin’de, Yeni Yıl tatilinin uzatılması bile  ekonomiye etki yapıyor.Ayrıca Dünyadaki Çinli turistlerin harcamalarına endeksli  şirketler için de durum vahim.

 

Sıradan insanlara düşen ise kişisel koruyucu önlemler. Tüm uzmanlar ellerin sabun, su ve alkol bazlı ıslak mendiller ile temizlemenin önemine değiniyor. Ayrıca, el ile burun ve göz temasından kaçınılmalıdır diye de ekliyorlar. Genel olarak bir çok bulaşıcı hastalıkta olduğu gibi el hijyeni uygulanmasının üzerinde duruluyor.. Aynı şekilde, öksüren yada aksıran  insanların ağız ve burunlarını bir mendille kapatması ve ya kol dirsek bölümünü ağıza yaklaştırarak damlacık enfeksiyonu şeklinde ortama yaymamaları gerekiyor. 2019 CoV, bir zoonoz yani hayvandan (olasılıkla yılan ve yarasa) kaynak aldığı düşünüldüğünden çiftlik hayvanları yada yabani hayvanlarla temasın, koruyucu tedbir ve ekipman kullanmadan yaplmaması da öneriler arasında.Yumurta ve et gibi hayvan orijinli ürünler de çok iyi pişirilmeli. Ama en önemlisi el hijyeni ile grip benzeri belirtiler gösteren insanlardan uzak kalmak şeklinde özetlenebilir. Bu kapsamda, gerekmedikçe toplu yerlerde bulunulmaması, hastalık tespiti yapılan ülke ve lokalizasyonlara ziyaretin yapılmaması, toplu ya da kuşkulu alanlarda maske kullanılması da tavsiyeler arasında.





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 28 17 3 8 54 26 59 +28
2 Trabzonspor 28 16 3 9 64 31 57 +33
3 Sivasspor 28 15 5 8 50 31 53 +19
4 Galatasaray 28 14 5 9 47 25 51 +22
5 Beşiktaş 28 14 9 5 46 35 47 +11
6 Alanyaspor 28 12 8 8 46 29 44 +17
7 Fenerbahçe 28 12 9 7 48 37 43 +11
8 Göztepe 28 10 11 7 33 35 37 -2
9 Antalyaspor 28 9 10 9 34 45 36 -11
10 Gaziantep FK 28 8 10 10 40 45 34 -5
11 Kasımpaşa 28 9 14 5 42 51 32 -9
12 Gençlerbirliği 28 8 13 7 35 47 31 -12
13 Denizlispor 28 8 13 7 27 40 31 -13
14 Yeni Malatyaspor 28 7 14 7 41 43 28 -2
15 Çaykur Rizespor 28 8 16 4 29 47 28 -18
16 Konyaspor 28 5 11 12 24 37 27 -13
17 Kayserispor 28 6 15 7 31 64 25 -33
18 MKE Ankaragücü 28 5 14 9 25 48 24 -23
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 29 15 5 9 40 25 54 +15
2 BB Erzurumspor 29 14 7 8 31 22 50 +9
3 Adana Demirspor 29 13 7 9 57 36 48 +21
4 Altay 29 12 7 10 39 31 46 +8
5 Bursaspor 29 14 8 7 43 36 46 +7
6 Akhisarspor 29 12 8 9 37 34 45 +3
7 Fatih Karagümrük 29 11 7 11 41 35 44 +6
8 Giresunspor 29 12 9 8 35 35 44 0
9 Ümraniyespor 29 11 10 8 40 40 41 0
10 Keçiörengücü 29 9 9 11 22 22 38 0
11 Menemenspor 29 10 11 8 33 38 38 -5
12 Balıkesirspor 29 8 10 11 30 34 35 -4
13 İstanbulspor 29 7 9 13 41 38 34 +3
14 Altınordu 29 7 11 11 32 39 32 -7
15 Boluspor 29 4 11 14 24 36 26 -12
16 Osmanlıspor FK 29 6 14 9 33 44 24 -11
17 Adanaspor 29 3 15 11 27 45 20 -18
18 Eskişehirspor 29 7 17 5 32 47 11 -15
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/06/2020 Beşiktaş vs Konyaspor
 27/06/2020 Fenerbahçe vs Yeni Malatyaspor
 27/06/2020 Göztepe vs Alanyaspor
 27/06/2020 Trabzonspor vs MKE Ankaragücü
 28/06/2020 Çaykur Rizespor vs Denizlispor
 28/06/2020 Sivasspor vs Kayserispor
 28/06/2020 Başakşehir FK vs Galatasaray
 28/06/2020 Gaziantep FK vs Antalyaspor
 29/06/2020 Gençlerbirliği vs Kasımpaşa
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/06/2020 Altınordu vs Keçiörengücü
 26/06/2020 Bursaspor vs Adanaspor
 27/06/2020 Eskişehirspor vs Altay
 27/06/2020 Osmanlıspor FK vs BB Erzurumspor
 27/06/2020 Adana Demirspor vs Giresunspor
 27/06/2020 Menemenspor vs Boluspor
 28/06/2020 Hatayspor vs Balıkesirspor
 28/06/2020 Akhisarspor vs Ümraniyespor
 28/06/2020 Fatih Karagümrük vs İstanbulspor
 28/06/2020 Fatih Karagümrük - İstanbulspor İstanbulspor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Fatih Karagümrük yenilmez
 30/06/2020 Adanaspor - Altınordu Adanaspor ligdeki son 9 maçında hiç kazanamadı  Altınordu yenilmez
 30/06/2020 Giresunspor - Bursaspor Giresunspor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Giresunspor yenilmez
 01/07/2020 Boluspor - Hatayspor Boluspor ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Boluspor yenilmez
 01/07/2020 Altay - Osmanlıspor FK Altay ligde evindeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Altay yenilmez
 01/07/2020 Altay - Osmanlıspor FK Osmanlıspor FK ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Altay yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/07/2020 Bandırmaspor vs Kahramanmaraşspor
 18/07/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Sivas Belediyespor
 18/07/2020 Eyüpspor vs Van Spor
 18/07/2020 Kastamonuspor vs Etimesgut Belediyespor
 18/07/2020 Kırşehir Belediyespor vs Ergene Velimeşe
 18/07/2020 Niğde Anadolu FK vs Bodrumspor
 18/07/2020 Sakaryaspor vs Kardemir Karabükspor
 18/07/2020 Tuzlaspor vs Uşak Spor
 25/07/2020 Ankara Demirspor vs Tuzlaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/07/2020 Çankaya FK vs Tokatspor
 18/07/2020 Düzcespor vs Manisaspor
 18/07/2020 Erzin Spor vs Artvin Hopaspor
 18/07/2020 Karaköprü Belediyespor vs Serik Belediyespor
 18/07/2020 Silivrispor vs 52 Orduspor FK
 18/07/2020 Şile Yıldızspor vs Kızılcabölükspor
 18/07/2020 1928 Bucaspor vs Sultanbeyli Bld.
 18/07/2020 24Erzincanspor vs Yomraspor
 18/07/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Çatalcaspor
HABER ARA
YUKARI