Bugun...


ERÇİN YALÇIN

facebook-paylas
İzmir’in Çağdaş ve Doğal Yaşam Köyü Bademler
Tarih: 23-10-2020 11:17:00 Güncelleme: 23-10-2020 12:00:00


Bademler, İzmir’in batısında Güzelbahçe ve Seferihisar ilçeleri arasındaki boğazın tam ortasında yer alır. Karayolunun batısındaki bir tepe üzerinde yer alan köy, İzmir'e 35, Seferihisar'a 10 ve Urla'ya 9 km. uzaklıktadır. Kuzeyinde Burunsuz Çiftliği ve Pertev Paşa tepeleri, batısında Hacıhasan Dağı ve İğdelipınar, güneyinde Palamutluk ve Hereke ovası; doğusunda Bakılar Boğazı ve Yıkık Değirmen vardır. En yakın köyler ise Turgut, Hereke, Ulamış, İhsaniye, Ovacık, Çamlı, Gölcük ve Gödence’dir. Akdeniz iklimine sahip olan köy, bir tepe üzerine kurulduğundan devamlı rüzgâr alır, toprakları kıraç, bitki örtüsü yoksuldur. Yaklaşık 1400 nüfusa sahip köyün yerleşim tarihçesi hakkında bir hikâye anlatılır; Sevgili Haşim Kavuklu köyün yaşıyanların’dan, Köyde bizi çok güzel ağırladı ve gezdirdi.

1830 yıllarına kadar göçebe olarak yaşayan ve yaptıkları işten dolayı Tahtacı olarak nitelendirilen topluluklar, Osmanlı tarafından yerleşik düzene geçmeye zorlanır. Kızıldağ ve çevresindeki köyler için eşya yapan ve tahta biçen aşiretler, zamanla en yakın köylere inerler. Böylece, Narlıdere merkez (ocak) olmak üzere, çevresinde Yaka, Uzundere, Cumaovası ve Bademler köyleri kurulmuş olur. Bademler çevresine gelen ilk aileler, önce Ulamış köyüne yakın bir tepeye yerleşir. Ulamış'tan yaşlı biri, köyün şimdiki yerini işaret ederek, yerleşim için daha uygun olduğunu belirtir. Başlangıçta 12 çadırdan oluşan yerleşime, zamanla başkalarının da katılmasıyla köyün temeli atılmış olur. Tepedeki birkaç badem ağacı nedeniyle yerleşimin adı “Bademler” olarak anılacaktır.

 

Alışılagelmiş köy formatından çok uzakta duran Bademler’in geçmişi günümüzden 300 yıl kadar geçmişe uzanıyor. Geçimini tahtacılık ile sağlayan Yörüklerin yerleşik yaşama geçerek kurduğu köy ismini, çevresinde bulunan badem ağaçlarından almış. Camisi ve cemevi olmayan köyde yaşayanların büyük bölümü Alevi inancına sahip. Bademler’in tanınmasında en büyük pay 1963 yılında köyde çekilen Susuz Yaz filmi. Necati Cumalı’nın 1962 yılında yazdığı aynı isimli hikayeyi filme dönüştüren Metin Erksan’ın filmi Türk sinema tarihinin başyapıtları arasında gösteriliyor.

Uzun yıllar zeytin ve tütün tarımı yapılan köyde, 1964 yılında açılan Tarımsal Kalkınma Kooperatifi sayesinde hem yeni iş alanları açılmış hem de Almanya’ya işçi olarak gitme fırsatı doğmuştur. Günümüzde 25 dekar cam ve kaloriferli sera, 150 dönüm arazi içinde mandalin ve meyve bahçesi ile bir zeytinyağı fabrikası vardır. Son yıllarda diğer tarım ürünlerinin yerini kesme çiçek üretimi almıştır. Köyde üretilen gerbera, lilyum, şebboy, karanfil, frezya ve kasımpatı gibi çiçekler, yurt içi ve yurt dışındaki önemli merkezlerde satılmaktadır.

Köyde coşkuyla kutlanan önemli günler vardır. Sultan Navruz, Hıdırellez, Deniz Bayramı ve Derme Deşirme günü gibi.Sultan Navruz'da ve Hıdırellez'de gençler geceleri geç vakitlere kadar eğlenirler, köy içinde ateş yakar, üstünden atlarlar, kızlı erkekli gruplar halinde bahçelerden sahibinin bilgisi dahilinde meyve araklarlar.

Bademler'de bir de Keçi Gezdirme geleneği vardır. Özellikle sünnet düğünlerinde, erkeklerden bir bölük oyuncu yanlarına bir eşek ve bir keçi alarak köy içinde gezintiye çıkarlar. Eşek de, keçi de abartılı biçimde süslenmiştir. Oyunculardan kimisi Arap kılığındadır, kimisi gelinle damat olmuştur. Ağa ve dilenci olan da vardır, ayı postuna bürünen de. Köy içinde keçi gezdirme alayı ilgiyle izlenir. Bu sırada, keçiyi kapmaya yeltenen çıkarsa, oyuncular kocaman kargılarıyla bunu önleyeceklerdir. Eğlence böylece coşku ve şamata içinde sürüp gider.

 

Bademler Köyü Pazarı

Bademler, özellikle hafta sonu gezmesi için alternatif yer arayışında olan İzmirlilerin rotasında. Köyü ziyaret için en ideal gün pazar. Pazar günü köyün meydanına (Çeşmebaşı) açılan ara sokakta kurulan üretici pazarı, yerel halkın el emeğiyle ürettiği meyve-sebzelerin yanı sıra evde pişirilen zeytinyağlılar, gözleme ve ekmek çeşitlerinin tadına bakmak için de en doğru yer. Pazarın meydana açılan noktasında fırından sıcak sıcak çıkan ekmekleri satan tezgahın önünde ‘godalak‘ var. Yalnızca Bademler’de üretiliyor. Geçmişte tütün üretimi ile kazancını sağlayan köyde sabah tütüne giden kadınlar uykudan uyanan çocukları aç kalmasın diye çok pratik  bir fikir geliştirmiş. Köylü kadınlar sabah evden çıkmadan bir kişinin doyabileceği büyüklükte yuvarlak hamurun tam ortasına kabuğunu yıkadıkları yumurtayı yerleştirip hamurla yumurtayı fırına vermiş. Fırından çıktığında sade bir ekmek görüntüsüne sahip olan godalak’ı yardığınızda içinden yumurta çıkıyor. Fırında, ekmeğin içinde yavaş yavaş haşlanan bu yumurta ekmekle birlikte katık ediliyor. Yolu Bademler’e düşenlerin bu ilginç lezzeti deneyin mutlaka.

 

Bademler Köyü’nün ilkleri

Okuma yazma oranı yüzde %100 olan köy, Türkiye‘de ilkleriyle bir hayli ün yapmış durumda. Bademler Köy Tiyatrosu, Türkiye’de köyde kurulan ilk tiyatro unvanına sahip. 1930’lu yıllarda köye gelen Öğretmen Mustafa Ararat’ın gençleri toplayarak kurduğu tiyatro grubuyla başlayan hikaye köy meydanında gerçekleşen provalara ilgi gösteren köylülerin katılımıyla giderek büyümüş. 1969’da farklı kurum ve kişilerin de desteğiyle inşa edilen tiyatro binası hala faal. İçi 200, bahçesi 700 kişi kapasiteli tiyatroda her yıl 27 Mart Dünya Tiyatrolar Günü’ne özel bir oyun sergileniyor. Köyün Kültür Sanat Derneği’nin belirlediği yeni oyuna köyde yaşayan 7’den 70’e herkes başvuruyor. Oyunun sahne önünde ve arkasında yer alan herkes köyden. Yönetmeninden ışıkçısına kadar her türlü pozisyon için deneyimli kişinin bulunduğu köyde birçok kişi rolündeki ismini ya da tiyatrodaki görevini lakap olarak kullanıyor.

Susuz Yaz filmine de konu olan su sorunu köyde 1962’de kurulan Bademler Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ile çözülmüş. Bülent Ecevit’in de projeleri arasında yer modele benzerlik gösteren bu kooperatif su sorununu çözmek için başladığı görevini sürdürüyor. 200 ortaklı sulama kooperatifinin suladığı topraklarda köyün yüzde 60’ı seralarda çiçek üretimi yaparak geçimini sağlıyor.

 

Çocuk Oyuncakları Müzesi,

Bademler’in ülkemize kazandırdığı ilklerden. Bademlerli Arkeolog Musa Baran’ın 1990’da kurduğu müze, köy meydanının yanı başında. Annesinin yaşadığı evi, ölümünün ardından müzeye dönüştüren Musa Baran, müzenin bir odasını annesinin hatırasını yaşatmak için etnografik biçimde düzenlemiş. Eski eşyalar, fotoğraflar ve aile hatıralarının sergilendiği bu odanın üst katında ise geçmişte çocukların oynadığı oyunlarda kullandıkları malzemeler açıklamalarıyla birlikte yer alıyor. İzmir İl Halk Kütüphanesi’nin köyde bulunan şubesi de 80 yaşına merdiven dayamış.

Türkiye’nin en pak ve temiz köyü

Bademler ayrıca, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yaptığı yarışma sonucunda Türkiye’nin en temiz köyü derecesiyle onurlandırılmış. Köydeki temizlik anlayışını ilk olarak kireçle badanalanan evlerden anlayabiliyorsunuz. Çöplerini ayrıştıran, sokakları her gün yıkanan ve herkesin kendi evinin önünü temizleyip, çiçeklendirdiği bu köyde kirli bir şey bulmak  mümkün değil.

Birkaç saatlik gezinti ile bile farklı havasını hissettiren Bademler Köyü, kentten tersine göçe şahit olmak isteyenler için eşsiz bir deneyim sunuyor.

Tiyatro Binası: Köy içinde, 1969 yılında dönemin İzmir Valisi Namık Kemal Şentürk tarafında açılan ve bugüne kadar 150’den fazla oyuna sahne olan bina. Her yıl Mayıs’ın ilk haftası yapılan Bademler Tiyatro Şenliği’ne ev sahipliği yapıyor.

 

Azmak: Köyün 10 km. güneybatısındaki temiz denizi ve kamp alanıyla ünlü plaj. 18-19 Ağustos tarihlerinde Bademler Deniz Bayramı ve Şenlikleri kutlanmaktadır.

Balıklı Havuz: Köyün 2 km. doğusunda, Gödence köyü yolundaki doğal pınar.

Istatın Havuz: Köyün 1 km. kuzeybatısındaki tepede yer alan manzaralı doğal pınar.

Gölet: Köyün 3 km. kuzeydoğusunda sulama amaçlı göl çevresindeki piknik alanı. Gölet yolunda Hanyıkığı mevkisinde Bizans kalıntıları ve göletten 1 saat mesafede, köy halkınca kutsal sayılan Deliktaş yer alır.

 

Bademler Köyü’ne Nasıl Gidilir?

Bademler, İzmir-Çeşme Karayolu üzerinde, Güzelbahçe’den Seferihisar yönünde 11. km’de konumlanıyor. İzmir şehir merkezine 40 km mesafede olan köy, Urla’dan 10 km, Güzelbahçe’den 14 km, Seferihisar’dan 10 km, Çeşme’den 62 km uzaklıkta. Köye 320 numaralı Bademler-Fahrettin Altay Aktarma Merkezi hattındaki ESHOT otobüsleri ile toplu ulaşım hizmeti veriliyor. Bu otobüs Çamlı ve Yelki üzerinden Bademler’e ulaşıyor. Her gün 06.00-24.00 saatleri arasında belediye otobüsü seferi var.

Bademler Doğal Yaşam Köyü

Tamamıyla ahşap olan bungalov evler, bölgenin doğal güzelliğini yaşayacağınız, gerçek manada bir doğa turizmi yaşamanızı sağlayacak bir alan harika bir yer.Ev pansiyonculuğu bu yörenin doğal yaşantısı ile iç içe olmak isteyenlerin tercih edeceği bir konaklama türü.

Kırsal Turizm bu alanlarda yaşayanların kültürlerini, diğer kültürlerle etkileşimleri olsa bile değiştirmeden koruduğu, tanıttığı bir turizm türüdür ve yılın her ayı yapılabilir.

Kırsal turizm de bu alanları ziyaret edenler, yöre halkının el sanatlarıyla ve onların yörelerine ait ürünlerle, geleneksel mutfaklarıyla, yetiştirdikleri tarım ürünleriyle, güler yüzleriyle yöreye özgü doğal konaklama tipleriyle tanışırlar. Kırsal alanlarda yaşayanlar kendi kültürlerinin önemini daha iyi anlayarak, kültürel miraslarını korumalılardır.

https://www.bademlerdogalyasamkoyu.com/bungalovlar

Finalde Ulamış Köy meydanın’da bulunan Öz Kumru Pide salonunda nefis pidelerin tadına baktık ve yemek sonrası çiçekli tepside gelen çay ikramı harikaydı!

İnsanların kültürlerini kaybetmesi demek kimliklerini kaybetmesi demektir...

Teşekkürler Haşim Kavuklu ve Yüksel Helvacıoğlu….





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 25 17 5 3 50 19 54 +31
2 Beşiktaş 25 17 5 3 56 26 54 +30
3 Fenerbahçe 25 16 6 3 47 27 51 +20
4 Trabzonspor 25 14 5 6 32 24 48 +8
5 Alanyaspor 25 12 7 6 40 24 42 +16
6 Hatayspor 25 12 7 6 42 30 42 +12
7 Gaziantep FK 26 10 6 10 37 29 40 +8
8 Fatih Karagümrük 25 10 8 7 39 34 37 +5
9 Antalyaspor 25 7 6 12 24 29 33 -5
10 Göztepe 25 8 9 8 35 31 32 +4
11 Konyaspor 25 8 10 7 32 30 31 +2
12 Sivasspor 24 7 7 10 28 29 31 -1
13 Yeni Malatyaspor 26 7 9 10 33 35 31 -2
14 Kasımpaşa 25 8 12 5 29 40 29 -11
15 Çaykur Rizespor 25 6 10 9 30 42 27 -12
16 Kayserispor 25 6 12 7 17 30 25 -13
17 BB Erzurumspor 25 6 12 7 24 39 25 -15
18 Başakşehir FK 25 6 13 6 28 44 24 -16
19 Denizlispor 26 5 15 6 23 46 21 -23
20 Gençlerbirliği 25 5 14 6 21 46 21 -25
21 MKE Ankaragücü 24 5 14 5 27 40 20 -13
Takım O G M B A Y P AV
1 Giresunspor 23 16 2 5 38 14 53 +24
2 Samsunspor 23 14 2 7 41 21 49 +20
3 İstanbulspor 23 13 6 4 45 26 43 +19
4 Altınordu 23 12 6 5 35 30 41 +5
5 Adana Demirspor 23 11 6 6 38 23 39 +15
6 Ankara Keçiörengücü 23 11 7 5 30 16 38 +14
7 Altay 23 12 9 2 39 28 38 +11
8 Tuzlaspor 23 11 7 5 31 28 38 +3
9 Bandırmaspor 23 9 10 4 28 27 31 +1
10 Bursaspor 23 9 10 4 35 36 31 -1
11 Ümraniyespor 23 8 8 7 27 31 31 -4
12 Adanaspor 23 7 11 5 32 33 26 -1
13 Menemenspor 23 6 9 8 28 37 26 -9
14 Balıkesirspor 23 6 11 6 23 32 24 -9
15 Boluspor 23 6 12 5 21 27 23 -6
16 Akhisarspor 23 5 14 4 20 39 19 -19
17 Ankaraspor 23 3 15 5 13 37 14 -24
18 Eskişehirspor 23 1 15 7 15 54 7 -39
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 25 18 2 5 57 18 59 +39
2 Van Spor 25 14 6 5 40 23 47 +17
3 Bodrumspor 25 13 6 6 56 34 45 +22
4 Sakaryaspor 25 12 4 9 41 26 45 +15
5 Kırşehir Belediyespor 25 12 6 7 33 19 43 +14
6 Turgutluspor 25 14 10 1 34 38 43 -4
7 Serik Belediyespor 25 10 6 9 40 32 39 +8
8 Kırklarelispor 25 9 5 11 29 21 38 +8
9 Etimesgut Belediyespor 25 10 8 7 33 25 37 +8
10 Tarsus İdman Yurdu 25 10 9 6 36 32 36 +4
11 Pendikspor 25 11 12 2 44 31 35 +13
12 Pazarspor 25 10 11 4 37 39 34 -2
13 Sivas Belediyespor 25 8 8 9 39 32 33 +7
14 Karacabey Belediyespor 25 9 10 6 31 30 33 +1
15 1922 Konyaspor 25 7 13 5 31 33 26 -2
16 Bayburt Özel İdare Spor 25 8 15 2 29 43 26 -14
17 Kastamonuspor 25 6 13 6 22 37 24 -15
18 Mamak FK 25 6 14 5 24 63 23 -39
19 Elazığspor 25 7 15 3 32 51 21 -19
20 Kardemir Karabükspor 25 1 22 2 10 71 2 -61
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 20 13 2 5 26 12 44 +14
2 1928 Bucaspor 20 12 2 6 38 14 42 +24
3 Yeşilyurt Belediyespor 20 13 5 2 32 13 41 +19
4 Arnavutköy Belediye 20 10 5 5 30 19 35 +11
5 Ofspor 20 9 5 6 27 24 33 +3
6 Belediye Derincespor 19 7 4 8 29 17 29 +12
7 Artvin Hopaspor 20 7 8 5 26 33 26 -7
8 Edirnespor 20 6 7 7 23 24 25 -1
9 Fatsa Belediyespor 19 6 7 6 15 19 24 -4
10 Kızılcabölükspor 20 5 8 7 19 24 22 -5
11 Payasspor 20 5 9 6 23 28 21 -5
12 Nevşehir Belediyespor 20 5 10 5 19 20 20 -1
13 Antalya Kemerspor 20 5 10 5 18 33 20 -15
14 1877 Alemdağspor 19 5 10 4 23 34 19 -11
15 Çankaya FK 19 5 11 3 13 29 18 -16
16 Manisaspor 20 1 11 8 14 32 11 -18
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/02/2021 Fatih Karagümrük vs Alanyaspor
 27/02/2021 Hatayspor vs MKE Ankaragücü
 27/02/2021 Antalyaspor vs Başakşehir FK
 27/02/2021 Çaykur Rizespor vs Sivasspor
 27/02/2021 Galatasaray vs BB Erzurumspor
 28/02/2021 Göztepe vs Kasımpaşa
 28/02/2021 Trabzonspor vs Fenerbahçe
 02/03/2021 Gaziantep FK vs Gençlerbirliği
 02/03/2021 Yeni Malatyaspor vs Beşiktaş
 03/03/2021 BB Erzurumspor vs Fatih Karagümrük
 02/03/2021 Yeni Malatyaspor - Beşiktaş Beşiktaş ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Beşiktaş yenilmez
 03/03/2021 Başakşehir FK - Konyaspor Başakşehir FK ligdeki son 8 maçında hiç kazanamadı  Konyaspor yenilmez
 03/03/2021 Sivasspor - Hatayspor Hatayspor ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Hatayspor yenilmez
 03/03/2021 Sivasspor - Hatayspor Sivasspor ligde evindeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Sivasspor yenilmez
 03/03/2021 MKE Ankaragücü - Galatasaray Galatasaray ligdeki son 7 maçını kazandı  Galatasaray kazanır
 03/03/2021 Kayserispor - Çaykur Rizespor Çaykur Rizespor ligde deplasmandaki son 10 maçında hiç kazanamadı  Kayserispor yenilmez
 03/03/2021 MKE Ankaragücü - Galatasaray MKE Ankaragücü ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Galatasaray yenilmez
 04/03/2021 Kasımpaşa - Trabzonspor Trabzonspor ligdeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Trabzonspor yenilmez
 04/03/2021 Fenerbahçe - Antalyaspor Antalyaspor ligdeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Antalyaspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/02/2021 Altınordu vs Ümraniyespor
 27/02/2021 Adana Demirspor vs Bandırmaspor
 28/02/2021 Ankara Keçiörengücü vs Samsunspor
 28/02/2021 Bursaspor vs Akhisarspor
 28/02/2021 Eskişehirspor vs İstanbulspor
 28/02/2021 Giresunspor vs Altay
 01/03/2021 Tuzlaspor vs Adanaspor
 01/03/2021 Menemenspor vs Boluspor
 01/03/2021 Balıkesirspor vs Ankaraspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/03/2021 Bayburt Özel İdare Spor vs Kastamonuspor
 04/03/2021 Bodrumspor vs Van Spor
 04/03/2021 Elazığspor vs 1922 Konyaspor
 04/03/2021 Karacabey Belediyespor vs Pazarspor
 04/03/2021 Kardemir Karabükspor vs Turgutluspor
 04/03/2021 Kırşehir Belediyespor vs Kırklarelispor
 04/03/2021 Mamak FK vs Tarsus İdman Yurdu
 04/03/2021 Pendikspor vs Eyüpspor
 04/03/2021 Serik Belediyespor vs Etimesgut Belediyespor
 04/03/2021 Sivas Belediyespor vs Sakaryaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/03/2021 Artvin Hopaspor vs Arnavutköy Belediye
 03/03/2021 Çankaya FK vs Antalya Kemerspor
 03/03/2021 Fatsa Belediyespor vs Edirnespor
 03/03/2021 Kızılcabölükspor vs Diyarbekirspor
 03/03/2021 Nevşehir Belediyespor vs Belediye Derincespor
 03/03/2021 Yeşilyurt Belediyespor vs Ofspor
 03/03/2021 1877 Alemdağspor vs Manisaspor
 03/03/2021 1928 Bucaspor vs Payasspor
 03/03/2021 Artvin Hopaspor - Arnavutköy Belediye Artvin Hopaspor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Artvin Hopaspor yenilmez
 03/03/2021 Çankaya FK - Antalya Kemerspor Çankaya FK ligde evindeki son 6 maçını kaybetti  Antalya Kemerspor kazanır
 03/03/2021 1877 Alemdağspor - Manisaspor 1877 Alemdağspor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Manisaspor yenilmez
 03/03/2021 Kızılcabölükspor - Diyarbekirspor Diyarbekirspor ligde deplasmandaki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Diyarbekirspor yenilmez
HABER ARA
YUKARI