Bugun...


FETTAH GÜVENTÜRK

facebook-paylas
İnsan Ve Çelik’in Büyük Benzerlik Serüveni
Tarih: 13-06-2022 10:52:00 Güncelleme: 13-06-2022 10:52:00


İnsan ve çelik... Geçirdikleri safhalara bakıldığında benzer değişmelere uğrayan iki cevher... Ulaşacağı makamlar itibariyle bilinmeyen yanları bilinenden daha fazla olan insanla, her yıl yüzlerce türü piyasaya sürülen çelik. Daha doğrusu, gelişme ufkunda kâinata hükmeden insanla teknolojinin belkemiği çelik.


ATEŞTE TEKÂMÜL

Biri toz toprak içinde bir maden, maden içinde bir cevher. Diğeri bin bir dağdağa içinde bir yolcu, yolcular içinde bir insan, insanlar içinde bir hizmetkâr. Toz toprak içindekine çelik denilebilir mi? Çelik olabilmesi için önce tozundan-toprağından sıyrılması, sonra gereği ile birlikte 1700- 1800 °C sıcaklıktaki “Yüksek fırınlara” girip kolay vazgeçemediklerinden kurtulması, sonra da mağma gibi “Konverter” ortamında alt-üst olarak son kalıntılarından temizlenmesi gerek. Bu halden hale geçiş sonunda artık kendisine “çelik” denilebilir; diğer adıyla “vasıfsız çelik.” Bu haliyle ancak inşaat sanayii gibi basit yerlerde kullanılabilir. Bunun üstün kaliteli çelik olabilmesi için özel ilavelere ve içyapısında önemli değişiklikleri meydana getirecek ilave fırın işlemlerine ihtiyaç vardır; ancak bundan sonra dişli olur, motor olur, aks olur, bilye olur, yay olur; yüz binler çeşit alet ve makine olur. Ömrünü kaybettiğinde yok olmaz; tekrar ateş ortamına girerek yeniden hayat bulur... Çeliğe dönüştüğü andan itibaren sanki ölümsüzlük sırrına o da kavuşmuştur. İnsan gibi.

Topraktan yüzlerce ton ağırlığı, gerilimi ve sert darbeleri karşılayan çeliğe geçişin şaşırtıcı serüveni... İnsan öyle değil mi? Topraktan yaratılan insan... “Hamdım, piştim, yandım” diyen insan... Dünyanın bunca aldatıcı güzellikleri, şeytanın bin bir aldatması ve nefsin bitmez tükenmez arzuları karşısındaki insan... Adeta çeliğin başta toz-toprak içindeki hali... Kendisini kamil insana dönüştürecek bir himmet eli yetişmezse bu hali içinde kaybolan insan… ham insan. Ham insan da kolayından abd ve âbid olmadı, olamazdı da. Ateşten gömleğin herkesi sarıp kuşattığı bu devirde önce şeytanın rehberliğine ve hayatın bin bir dağdağasına restini çekti; adeta pişti. Sonra, “büyük cihad”la tanıştı, nefsine karşı bayrak açtı, onunla yaka-paça oldu, adeta çelik gibi ateşten ateşe girerek nefsanî haletlerinden kurtulabildi. Ve sonra özel donatılan ve varlığının özüne eren bu insan, bir zamanlar çeliğin teknolojinin hizmetine girdiği gibi, bütün varlığı kucakladı.

DAVRANIŞTA BENZERLİK

İnsan vardır yumuşak huylu, uysal ve uyumlu; insan vardır aksi, sert ve uyumsuz. Yumuşak bir insanla kolayca anlaşabilir, hatta insanlık adına onu hizmete sokabilirsiniz. Aksi, sert, inat ve kanaatsiz bir insana ise değil iş yaptırmak, bazen görüşmek dahi özel bir ön hazırlığı ve tedbiri gerektirir. Çeliklerin de sert ve yumuşak olanları vardır. Yumuşak çeliği rahatlıkla işleyebilir, kaynak yapabilirsiniz: sert çelikleri ise özel tedbirler almadan ve bir ön hazırlamaya tabi tutmadan hizmete sokamazsınız. Bu tür bir çeliği bir defa da uygun forma getirdiniz mi, artık yumuşak çeliklerin dayanamayacağı ortamlarda dahi uzun bir ömürle kullanmanız mümkündür.

ÇELİKLER DE YORULUR

Hayatın bin bir derdi içinde, oradan oraya koşan insan hem fizikî hem de zihni olarak yorulur. Çalıştığı ortama uygun bir bünyeye ve zihni yapıya sahip değilse veya buna uygun bir eğitimden geçmemişse, bu yorgunluk ve takatten düşme çok hızlı ve erken yaşlarda meydana gelir. Bu hale gelen insanın ise artık işine karşı direnci, elastikiyeti, hafta toleransı kalmamıştır. Çelik de öyle... Özellikle değişken bir yüklemeye maruz kalan çeliklerin buna benzer bir yorulmaya uğraması kaçınılmazdır. Bunun önüne geçmek için ortama ait özelliklerin veya çeliğin özel hazırlanmasına ihtiyaç vardır. Mesela, önceleri krank milleri ve aktarma organları yorulma problemi ile karşı karşıya idi. Bu yerlerde kullanılacak çelikler menevişlenir, indüksiyonla sertleştirilir veya dış yüzeyleri nitrürasyona tabi tutulurdu. Daha sonra ise, özellikle eksantrik millerinde yorulma problemi özel malzeme kullanılarak hafifletildi.

YAŞLANMA DA SÖZ KONUSU MU? 
Yaşlanma olayına çeliklerde de rastlanır. Bilindiği üzere, yaşlanan insanın kemikleri artık elâstikiyetini kaybetmiş, adeta sertleşmiş, gevrekleşmiş ve kolay kırılır hale gelmiştir. Ruhen de toleransından fazla bir şey kalmamıştır. En ufak bir sözü veya bir fiili kaldıramaz, karşılayamaz hale gelmiştir. Hatta fiziki ve ruhi manada bir nevi sertlik hali ortaya çıkmıştır da denebilir. Aynı yaşta olmalarına rağmen, ömrünü İlahî ölçüler ve kurallar inde geçiren bir insana nazaran sefahat hayatı geçirmiş olanı bu manada daha yaşlı görünür. Birincisi tabii yaşlanmaya, ikincisi suni yaşlanmaya uğramıştır. Çeliklerde de buna çok benzeyen yaşlanma olaylarına rastlanmaktadır. Bu benzerlik, tabi? ve suni yaşlanma hadisesinde de aynıdır. Yani çelik de cinsine ve çalıştığı ortamın şartlarına göre yaşlanır, yaşlandıkça sertleşir, gevrekleşir, hatta kırılır.

SÜRÜNDÜRMESİN
Sürünmek hep menfî mana da kullanılagelen ve temenni edilmeyen bir haldir. Sürünen insan çoğu zaman artık kendine gelemez, normal hayatını ve vazifelerini sürdüremez. Bu sebeple “Allah süründürmesin” deyimi samimi dualarımızdan birisidir. Yaşlanma o!ayında olduğu gibi, “sürünme” tabiri çeliklerde de benzer bir hal için kullanılmaktadır. Elastiki sınırın üzerinde yapılan bir yüklemeye dayanamayan çelik sürünmeye başlar; sürüne sürüne en sonunda kopar ve kırılır. İki sürünme arasında belki de en önemli benzerlik, insan ve çeliğin her ikisinde de sürünmenin, şartların artık direnç gösterilemeyecek bir seviyeye gelmesiyle başlaması ve sonunda her ikisinin de hayati fonksiyonlarını kaybedecek bir boyuta uğramasıdır.

BU ÇELİK TOK MU? 
Bugün artık üstün kaliteli çeliklerden söz açıldığında çekme mukavemeti, işlenebilirliği, sertliği ve aşınmaya dayanıklılığı ile birlikte tokluğu da sorulmaktadır. Dışı sert iç kısmı yumuşak olan tok çeliğin darbeli, sarsıntılı ve titreşimli çalışma ortamlarına karşı daha dayanıklı olduğu ve bu gibi yerlerde kullanılacak çelik malzemenin tok olması gerektiği bilinen bir husustur. İnsanlar için de öyle değil mi? ‘Gözü tok, insanların elindekine yetinen ve dış, yani fiziki yapılarıyla sert sağlam, ruhen, psikolojik olarak yumuşak ve halim insanlar, her zaman daha dayanıklıdır.

İÇ GERİLİME ÇARE 
Normal düzeni bozan hatta bazen alt-üst eden gerilimlerin insan hayatı üzerindeki tesirleri gün geçtikçe artmaktadır. Genelde “stres” adı verilen bu tabir ve bu özelliğin belli bir sınırı aşması ile kişide gastrit, mide ülseri, felç, beyin kanaması hatta enfarktüs kaçınılmaz olur.

Spor ve yoga gibi fiziki ve ruhi faaliyetler bu konuda bir rahatlama veriyorsa da insanlık adına hizmete gönül vermenin veya bu yolda koşanlarla birlikte olmanın ve kanaati meslek edinmenin en tesirli reçete olduğu söylenebilir. Bu tür gerilimleri sıkça yaşayan iş adamlarının büyük kısmı ise, ibadetin bu konuda çok tesirli olduğunu ifade etmektedirler.

Çelik malzemelerde de döküm ve kaynak gibi ani sıcaklık değişmelerinden ileri gelen bir sebeple veya çeşitli metotlarla şekillendirilmeleri esnasında değişik şiddette iç gelişmeler meydana gelmektedir. Bu gerilimler giderilmediği veya belirli sınırların altına indirilmediği takdirde çelik malzeme normal ömrünü tamamlayamamakta veya kendisinden beklenen verimle çalıştırılamamaktadır. Görülüyor ki, insana da çeliğe de hayatî derecede tesir eden önemli faktörlerden birisi de iç gerilmelerdir. Bu gerilmelerin giderilmesinde de ilgi çekici bir benzerlik söz konusudur. Yukarıda insanlar için özetlendiği gibi, çelik malzemedeki iç gerilmeleri gidermede de yegâne yol, onun bir süre sıcak bir ortamda tutulmasıdır; yani çelik malzemeye gerilim giderme taylaması uygulanmaktadır. Bazen de, insanlarda bazı bölgeler için uygulanan akupunktur misali, çelik malzemede kaynak işlemini takiben yapılan alevle düzeltmeden sonra, gerilimin maksimum olduğu yerlere nokta, çizgi veya üçgen tarzda tavlama uygulanarak bu kısımlardaki gerilmeler giderilip parça düz hale getirilmektedir.

Netice olarak, denilebilir ki, insan ve çelik menşei itibariyle topraktır ve topraktan itibaren tekâmül basamaklarında hızla ilerlemiştir. Ancak, insan ve çeliğin benzer özelliklerinden en şaşırtıcı olanı şu olsa gerektir: Biri Hakk ve hakikat yolunda, ilim ve irfan basamaklarıyla gerçek insanlık ufkuna yükselmiş, diğeri ise, tarihin her devrinde ancak onun eliyle teknoloji sahnesinde başrol oynamıştır. İkisi arasında kurulabilecek belki de en yakın benzerlik, Allah (cc) tarafından tekâmül basamaklarının her ikisi için de daima açık tutulduğudur. 





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 38 23 3 12 69 36 81 +33
2 Fenerbahçe 38 21 7 10 73 38 73 +35
3 Konyaspor 38 20 10 8 66 45 68 +21
4 Başakşehir FK 38 19 11 8 56 36 65 +20
5 Alanyaspor 38 19 12 7 67 58 64 +9
6 Beşiktaş 38 15 9 14 56 48 59 +8
7 Antalyaspor 38 16 11 11 54 47 59 +7
8 Fatih Karagümrük 38 16 13 9 47 52 57 -5
9 Adana Demirspor 38 15 13 10 60 47 55 +13
10 Sivasspor 38 14 12 12 52 50 54 +2
11 Kasımpaşa 38 15 15 8 67 57 53 +10
12 Hatayspor 38 15 15 8 56 60 53 -4
13 Galatasaray 38 14 14 10 51 53 52 -2
14 Kayserispor 38 12 15 11 54 61 47 -7
15 Gaziantep FK 38 12 16 10 48 56 46 -8
16 Giresunspor 38 12 17 9 41 47 45 -6
17 Çaykur Rizespor 38 10 22 6 44 71 36 -27
18 Altay 38 9 22 7 39 57 34 -18
19 Göztepe 38 7 24 7 40 77 28 -37
20 Yeni Malatyaspor 38 5 28 5 27 71 20 -44
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 36 21 8 7 56 31 70 +25
2 Ümraniyespor 36 21 8 7 64 37 70 +27
3 Bandırmaspor 36 19 12 5 56 34 62 +22
4 İstanbulspor 36 17 10 9 57 40 60 +17
5 BB Erzurumspor 36 16 10 10 55 44 58 +11
6 Eyüpspor 36 15 9 12 56 44 57 +12
7 Samsunspor 36 13 11 12 54 46 51 +8
8 Boluspor 36 14 14 8 42 44 50 -2
9 Manisa FK 36 14 15 7 45 44 49 +1
10 Tuzlaspor 36 13 13 10 45 44 49 +1
11 Denizlispor 36 14 15 7 46 50 49 -4
12 Keçiörengücü 36 13 14 9 45 47 48 -2
13 Gençlerbirliği 36 14 16 6 44 54 48 -10
14 Adanaspor 36 12 15 9 40 44 45 -4
15 Altınordu 36 14 19 3 45 62 45 -17
16 Kocaelispor 36 12 16 8 40 49 44 -9
17 Bursaspor 36 12 16 8 43 53 44 -10
18 Menemenspor 36 8 14 14 42 57 38 -15
19 Balıkesirspor 36 3 30 3 26 77 12 -51
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/08/2022 Trabzonspor vs Hatayspor
 13/08/2022 Kayserispor vs İstanbulspor
 13/08/2022 Adana Demirspor vs Sivasspor
 13/08/2022 Galatasaray vs Giresunspor
 14/08/2022 Gaziantep FK vs MKE Ankaragücü
 14/08/2022 Ümraniyespor vs Antalyaspor
 14/08/2022 Alanyaspor vs Beşiktaş
 15/08/2022 Konyaspor vs Başakşehir FK
 15/08/2022 Kasımpaşa vs Fenerbahçe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/08/2022 Altay vs Samsunspor
 13/08/2022 Manisa FK vs Boluspor
 13/08/2022 Çaykur Rizespor vs Keçiörengücü
 13/08/2022 Eyüpspor vs Denizlispor
 13/08/2022 Gençlerbirliği vs Altınordu
 14/08/2022 Bodrumspor vs Yeni Malatyaspor
 14/08/2022 Sakaryaspor vs Göztepe
 15/08/2022 Adanaspor vs Tuzlaspor
 15/08/2022 BB Erzurumspor vs Pendikspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
HABER ARA
YUKARI