bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bayan escort bayan bursa escort bursa İstanbul escort bayan escort escort taksim escort mecidiyeköy escort kadikoy escort bayan beylikdüzü eskort istanbul escort sakarya escort izmit escort bodrum escort bodrum escort illegal bahis siteleri porno indir porno izle hd sex
Bugun...


RIFAT YÖRÜK

facebook-paylas
Sadrazamlar Semti Ayaspaşa
Tarih: 08-09-2019 23:38:00 Güncelleme: 08-09-2019 23:38:00


Ayaspaşa… Gümüşsuyu’nun can yoldaşı; hep iç içedirler, adeta yapışık ikizler gibi… Biri konuşulduğunda diğerinin akla gelmesi ondandır. Taksim’den Dolmabahçe’ye doğru inen yokuş (şimdiki adıyla İnönü Caddesi) ve çevresindeki yerleşim alanı ilginç bir şekilde bu iki isimle birden anılır. Haydar Ergülen “Azıcık Cihangir” isimli kitabında Ayaspaşa’yı Beyoğlu’nun eteklerine yapışmış beş kardeşten biri olarak görür. Diğerleri Cihangir, Galata, Tophane ve Tarlabaşı’dır. Kışın denizden esen rüzgarı keskin ve soğuğu şiddetli bu semtin adının meşhur “ayaz”ından geldiği sanılır.

“Taksim Meydanı’ndan Gümüşsuyu’na doğru inerken hep bir rüzgar eser. Bu rüzgar mevsimine göre kimi kez ipek gibi yumuşacıktır, kimi kez sert ve dondurucu. Yaz aylarında insana hoş gelir, kış aylarındaysa öyle bir çarpar ki, insan neye uğradığını şaşırır. Özellikle yağmurlu havalarda esmeyedursun, çer çöp havada uçuşur, etekler havalanır, şemsiyeler tersine döner, saçlar darmadağın olur. Ayaspaşa’nınrüzgarı bir anda serseme çevirir insanı. Galata ve Cihangir sırtlarından sonra doğuda Dolmabahçe, güneydoğuda Kabataş’a doğru inen dik yamaçlar üstündeki bu yörenin adının Ayaspaşa olmasının nedeninin hep bu rüzgar olduğunu sanırdım. Oysa ‘ayaz’ adı sadece bir rastlantı, bir tür sözcük benzerliğiymiş” (Zehra İpşiroğlu,Ayaspaşa Yıllarım)

Selim İleri de, çoğumuz gibi bu semtin adının meşhur ayazından geldiğini sananlardan… “İstanbul Seni Unutmadım” adlı eserinde bu yanılgısını bir çocuk masumiyetiyle anlatır:

“Taksim’den Dolmabahçe’ye inen yola kıvrılıp sonra Kabataş’a da inecekmişçesine bu kez sağa kıvrılınca hep rüzgârlarla, mevsim ne olursa olsun, hep ayazlarla karşılaşacağımı sanırdım. Çünkü buralaraAyazpaşa deniyordu. Belki kimse demiyordu da, ben, Ayaspaşa’yıAyazpaşa diye işitiyor, dinliyordum…Semt, adını, Kanunî’nin sadrazamlarından Ayas Paşa’dan almış meğerse. 1539’un büyük veba salgınında vebadan ölen Ayas Paşa’nın burada, sık koruluk içinde havuzlu bir konağı varmış. Dört bir yan ağaçlıkmış.”

 

Avlonyalı Ayas Mehmet Paşa

Evet, semt adını Kanuni ya da nam-ı diğer Muhteşem Süleyman’ın sadrazamlarından Ayas Mehmet Paşa’dan alır. İslam Ansiklopedisi, Paşa’nın tartışmalı doğum ve ölüm tarihlerini 1482-1539 olarak verir. Akdeniz’in “Türk Gölü” haline gelmeye başladığı yıllarda bugünkü Arnavutluk’un İtalya yakınlarındaki kıyı kenti Avlonya’da doğar, Paşa. Bazı kayıtlardan babasının İslamiyet’i kabul ederek Mehmet adını aldığı anlaşılmaktadır.  Devşirme olarak saraya alınır ve Enderun'da eğitim görür. Yetenekli ve başarılıdır; yeniçeri ağası olarak saraydan çıkar. Yavuz Sultan Selim ile birlikte 1514 yılında Çaldıran Savaşı’na katılır. Kastamonu sancakbeyi, Anadolu, Şam ve ardından Rumeli beylerbeyi olur. Ardından üçüncü vezir, daha sonra ikinci vezir tayin edilir. Pargalı İbrahim Paşa'nın katli üzerine 1536'da veziriazamlığa (sadrazamlığa) getirilir. Kanuni başarılarından dolayı kendisine geniş araziler ihsan eder. Taksim’den Dolmabahçe’ye doğru inen yamaçlar, özel mülkleri olur Paşa’nın. Bu cennette bir köşk yaptırır kendine ve orada yaşar yıllarca, ta ki 1539 yılında veba hastalığından (taun) ölene değin… Mimar Sinan’ın İstanbul’daki ilk eseri sayılan güzel türbesi ise Eyüp’tedir.

 

Gömüş suyunun bereketi

Ayaspaşa’nın adının nereden geldiğine değindik; peki ya ikiz kardeşi Gümüşsuyu? Haldun Hürel kısaca şöyle anlatıyor:

“Sözcüğün aslı ‘gömüş suyu’dur. Bu da bir tür ‘su haznesi’ demektir. 18. yüzyılda, 1730’larda 1. Mahmut’un yaptırdığı Taksim’deki su maksemi, İstanbul’un çok dışında kalan ormanlardan bu semte kadar su gelmesini sağlayan önemli bir su yolunun bitiş noktasıydı. Bu su sistemiyle ilgili olarak, eskiden buradaki Askeri Hastane’nin bir duvarında bulunan çeşmedeki şu yazı da Gümüşsuyu’nun aslında “gömüş” olduğu konusunda bir kanıt sayılabilir: ‘Eyledim tebşir atsana Ziya tarihini, oldu cari gömüş suyundan iç ab-ı hayat!’ ”

Necdet Sakaoğlu da, “İstanbul Sularına Şehrengiz” başlıklı yazısında Gümüşsuyu’ndaki gümüş sözcüğünün ‘gömüş’ten geldiğini söylüyor. Dolmabahçe’den Taksim’e çıkan yol üzerinde bulunan İdris Ağa çeşmesi gibi, Gümüşsuyu Askeri Hastanesi’nin duvarındaki şimdi kaldırılmış olan çeşme de tepedeki “gömüş”ten yani büyük su haznesinden besleniyordu.

“Gömüş” deyimi zamanla “gümüş”e dönüşmüş, semtin adı da Gümüşsuyu olmuş anlayacağınız...





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 34 20 5 9 72 36 69 +36
2 Medipol Başakşehir 34 19 5 10 49 22 67 +27
3 Beşiktaş 34 19 7 8 72 46 65 +26
4 Trabzonspor 34 18 7 9 64 46 63 +18
5 Yeni Malatyaspor 34 13 13 8 47 46 47 +1
6 Fenerbahçe 34 11 10 13 44 44 46 0
7 Antalyaspor 34 13 15 6 39 55 45 -16
8 Atiker Konyaspor 34 9 8 17 40 38 44 +2
9 Alanyaspor 34 12 14 8 37 43 44 -6
10 Kayserispor 34 10 13 11 35 50 41 -15
11 Çaykur Rizespor 34 9 11 14 48 50 41 -2
12 Sivasspor 34 10 13 11 49 54 41 -5
13 MKE Ankaragücü 34 11 16 7 38 53 40 -15
14 Kasımpaşa 34 11 17 6 53 62 39 -9
15 Göztepe 34 11 18 5 37 42 38 -5
16 Bursaspor 34 7 11 16 28 37 37 -9
17 BB Erzurumspor 34 8 15 11 36 43 35 -7
18 Akhisarspor 34 6 19 9 33 54 27 -21
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 17 10 2 5 30 10 35
2 Gençlerbirliği 17 11 4 2 26 13 35
3 Denizlispor 17 9 2 6 33 12 33
4 Adana Demirspor 17 9 3 5 32 15 32
5 Altınordu 17 9 4 4 30 15 31
6 Ümraniyespor 17 9 5 3 25 17 30
7 Gazişehir Gaziantep FK 17 8 5 4 26 15 28
8 Boluspor 17 8 5 4 25 18 28
9 İstanbulspor 17 8 5 4 27 28 28
10 Balıkesirspor Baltok 17 8 6 3 26 23 27
11 Eskişehirspor 17 7 4 6 23 22 27
12 Altay 17 7 5 5 24 15 26
13 Osmanlıspor FK 17 8 7 2 22 19 26
14 Giresunspor 17 6 8 3 19 22 21
15 Adanaspor 17 3 8 6 21 25 15
16 Afjet Afyonspor 17 3 8 6 19 30 15
17 Elazığspor 17 3 10 4 19 28 13
18 Kardemir Karabükspor 17 0 14 3 7 43 3
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 17 13 2 2 45 13 41
2 Fatih Karagümrük 17 13 2 2 35 15 41
3 Menemen Belediyespor 17 10 2 5 34 19 35
4 Tuzlaspor 17 10 4 3 36 14 33
5 Sivas Belediyespor 17 9 3 5 36 21 32
6 Etimesgut Belediyespor 17 8 3 6 24 13 30
7 Bandırmaspor 17 9 5 3 28 20 30
8 Tarsus İdman Yurdu 17 8 5 4 35 26 28
9 Pendikspor 17 7 3 7 30 22 28
10 Şanlıurfaspor 17 7 4 6 23 15 27
11 Kırklarelispor 17 7 4 6 22 17 27
12 Zonguldak Kömürspor 17 7 5 5 19 16 26
13 Kahramanmaraşspor 17 7 6 4 21 21 25
14 Konya Anadolu Selçukspor 17 5 5 7 28 32 22
15 Bak Spor 17 4 5 8 16 28 20
16 Fethiyespor 17 4 6 7 14 18 19
17 Tokatspor 17 5 9 3 15 20 18
18 Darıca Gençlerbirliği 17 3 11 3 13 36 12
Takım O G M B A Y P AV
1 Nazilli Belediyespor 16 10 0 6 35 14 36
2 Tire 1922 16 9 0 7 29 10 34
3 Hekimoğlu Trabzon 16 9 2 5 23 9 32
4 Nevşehir Belediyespor 16 7 2 7 30 16 28
5 Ergene Velimeşe 16 8 5 3 22 15 27
6 Karaköprü Belediyespor 16 8 5 3 25 19 27
7 Silivrispor 16 7 4 5 18 10 26
8 Artvin Hopaspor 16 6 3 7 17 13 25
9 Erzin Belediyespor 16 6 4 6 31 18 24
10 Erbaaspor 16 6 4 6 20 13 24
11 Şile Yıldızspor 16 7 7 2 32 24 23
12 Gebzespor 16 6 5 5 18 14 23
13 Yomraspor 16 5 4 7 20 17 22
14 Batman Petrolspor 16 6 6 4 15 17 22
15 Kozan Belediyespor 16 5 4 7 17 18 22
16 Büyükçekmece Tepecikspor 16 6 7 3 19 20 21
17 Körfez Spor Kulübü 16 1 12 3 9 37 6
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/08/2019 Fenerbahçe vs Gazişehir Gaziantep FK
 18/08/2019 Gençlerbirliği vs Çaykur Rizespor
 18/08/2019 Göztepe vs Antalyaspor
 18/08/2019 Kasımpaşa vs Trabzonspor
 18/08/2019 Kayserispor vs Alanyaspor
 18/08/2019 Konyaspor vs MKE Ankaragücü
 18/08/2019 Sivasspor vs Beşiktaş
 18/08/2019 Yeni Malatyaspor vs İstanbul Başakşehir
 18/08/2019 Yukatel Denizlispor vs Galatasaray
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/08/2019 Adana Demirspor vs Balıkesirspor
 18/08/2019 Akhisarspor vs Adanaspor
 18/08/2019 Altay vs Ümraniyespor
 18/08/2019 BB Erzurumspor vs İstanbulspor
 18/08/2019 Eskişehirspor vs Keçiörengücü
 18/08/2019 Fatih Karagümrük vs Bursaspor
 18/08/2019 Giresunspor vs Menemen Belediyespor
 18/08/2019 Hatayspor vs Altınordu
 18/08/2019 Osmanlıspor FK vs Boluspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 01/09/2019 Ankara Demirspor vs Bodrumspor
 01/09/2019 Bayburt İÖİ vs Elazığspor
 01/09/2019 Etimesgut Belediyespor vs Niğde Anadolu FK
 01/09/2019 Eyüpspor vs Kırşehir Belediyespor
 01/09/2019 Kastamonuspor 1966 vs Tuzlaspor
 01/09/2019 Sakaryaspor vs Ergene Velimeşe
 01/09/2019 Sivas Belediyespor vs Kardemir Karabükspor
 01/09/2019 Utaş Uşakspor vs Kahramanmaraşspor
 01/09/2019 Van BBSK vs Bandırmaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 01/09/2019 Artvin Hopaspor vs Yomraspor
 01/09/2019 Cİ Group Buca vs Çankaya FK
 01/09/2019 Düzcespor vs Kızılcabölükspor
 01/09/2019 Karaköprü Belediyespor vs Şile Yıldızspor
 01/09/2019 Serik Belediyespor vs 24 Erzincanspor
 01/09/2019 Silivrispor vs Erzin Belediyespor
 01/09/2019 Sultanbeyli Bld. vs Manisaspor
 01/09/2019 Tokatspor vs Çatalcaspor
 01/09/2019 Yeni Orduspor vs 68 Aksaray Belediyespor
HABER ARA
YUKARI