Bugun...


YRD DOÇ OĞUZHAN KAVAKLI

facebook-paylas
212 Sayılı Basın-İş Kanunu Neler Getirdi
Tarih: 10-01-2021 19:23:00 Güncelleme: 10-01-2021 19:45:00


10 Ocak 1961 Basın Çalışanları açısından önemli bir tarihtir. Bu tarihte 5953 Sayılı  Basın-İş Kanunu üzerinde  212 Sayılı Kanunla önemli değişiklikler yapılmış, gazeteciler önemli kazanımlar elde etmiştir. O nedenlede bu tarih, ‘’Çalışan Gazeteciler Bayramı’’ olarak ilan edilmesine rağmen, zaman içinde ihtiyaca cevap veremez hale gelince, 10 Ocak ‘’Çalışan Gazeteciler Günü’’ olarak anılır olmuştur. 212 Sayılı Kanunla 5953 Sayılı Kanunun 20 maddesi değişti ve kanuna 1 ek, 1’de geçici madde eklendi.

 

Kapsam, gazeteci tarifi ve istisnalarla başlayan kanun, önce sadece yazılı basını dikkate alırken, radyo ve televizyonlarda çalışan gazetecilerin bu kanun kapsamında değerlendirilmesi için ‘’Radyo ve Televizyonların Yayınları’’na ilişkin düzenlemede ayrı bir maddeyle 212 kapsamına alınmıştır.  

Özel bir kanun olarak düzenlenen 212’de  getirilen, ‘’Yazılı Mukavele ve Terfi Esası’’ (Md.4) ile  gazeteciyle işvereni arasında  yapılacak mukavelenin yazılı olması, mukavelede; işin nevi, ücret miktarı, gazetecinin kıdemi  ve 2 yılda bir yapılacak zam oranının mutlaka  bulunması zorunluğu getirilmiştir.

 

MESLEK KIDEMİ     

Akdin işveren tarafından feshinde, işyeri kıdemi yerine meslek kıdemi esas alınmıştır. (Md.6) Kıdem hakkı, mesleğe ilk giriş tarihinden itibaren hesaplanarak, ‘’Meslekte en az beş yıl çalışmış olan gazetecilere  kıdem hakkı tanınır’’ denilmiştir. Çalışanın güvence altına alınması için; Mukavelenin imzalanmasında işverene, feshinde feshedene çeşitli yerlere bildirim zorunluluğu getirilmiştir Md.9 Bunlar; gazeteci ve işvereni dışında ayrıca:   

Bölge Çalışma Müdürlüğü,

Mülkiye Amirliği, 

Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü ( Şimdi İletişim Başkanlığı)  

Gazeteci sendika üyesiyse sendikasına, değilse en fazla üyesi bulunan mesleki teşekküle gönderilir    

 

TECRÜBE MÜDDETİ   

Tecrübe müddeti ile ilgili düzenlemede, bu sürenin en çok 3 ay olması, bu sürenin devamında (Çalışma devam ediyorsa) yazılı mukavele yapılması zorunlu kılınmıştır. Ayrıca, gazetecinin istismarını önlemek içinde sayı sınırlaması getirilmiştir. ‘’Stajyer adedi, mukaveleli  yazı işleri kadrosunun yüzde onunu geçemez.’’    

Kanunda hastalanan ve uzun süre tedavi edilememiş gazetecilerle ilgili de koruyucu bir hüküm vardır. (Md.12)  Gazetecinin rahatsızlığı nedeniyle iş akdi feshedilemez. Ancak, bu hastalık 6 aydan fazla sürmüşse gazetecinin tazminatı verilmek suretiyle iş akdi feshedilebilir. Bu gazeteci azami bir yıl içinde iyileştiği takdirde eski işine tercihen geri alınır.

       

MUKAVELE DIŞI  YAZILARA AYRI ÜCRET   

Kanun, gazetecinin mukavele dışı çalışmalarının da ücrete tabi olmasını öngörmektedir. Gazetecinin kendi işleri dışında bir çalışma yapması istenirse veya gazetecinin çalışması ayrıca değerlendirilirse bunun ücretinin  ödenmesi  istenmektedir. (Md.15) 

 

ASKERLİKTE ÜCRET  

Gazeteci, diğer mesleklerden farklı olarak, askerlik süresince de ücret alır. (Md.16) Ödeme miktarı, gazetecinin askerlikle ilgili durumuna bağlıdır.    

1.Talim veya manevra dolayısıyla silah altına alınan gazeteci, bu müddet zarfında ücret hakkını muhafaza eder. Ancak, yedeksubay olarak veya sair suretlerde askeri hizmet karşılığı ücret alan gazetecinin  almakta bulunduğu bu aylık, kendi işinden aldığı ücretten az ise, işveren gazeteciye yalnız aradaki farkı ödemekle mükelleftir.

2.Kısmi veya umumi seferberlik dolayısıyla silah altına alınan gazeteci, üç ay son aldığı ücreti almaya devam edecektir. 

3.İlk muazzaf askerlik için silah altına alındığında, herhangibir yerden  ücret almıyorsa, askerlik süresince son aldığı ücretin yarısını almaya devam edecektir. Gazeteciye kanunla verilen bu haklardan daha fazla menfaat sağlayacak özel sözleşmeler veya düzenlemeler varsa, (Toplu Sözleşme gibi)  gazeteci bu hakları alır. Askerlik sona erdiğinde görevinin başına döner. 

Gazeteci askere giderken kıdem tazminatını almışsa, yukarda sıralanan hakların hiçbirini alamaz.  

 

HAMİLELİKTE ÜCRET        

Kadın gazetecinin hamileliğinde 7’nci ayından doğumun 2’nci ayının sonuna kadar izinli sayılır ve bu süre içinde son aldığı aylığın yarısını almaya devam eder. Doğum gerçekleşmez veya çocuk ölü doğarsa, bu durumun belirlenmesinden itibaren, gazeteci bir ay daha ücretini almaya devam eder.

     

MAHKÛMİYETTE  ÜCRET  

Gazetecinin görev yaptığı gazetedeki bir yayınından dolayı mahkum olması halinde, çalışırken aldığı ücret devam eder.  Hapis cezasını gerektiren yayın (yazı-haber) gazetenin sahibi ve sorumlu müdürün bilgisi dışında yayınlanmış veya yayına hazır hale geldikten sonra, üzerinde değişiklikler yapılmışsa  ödeme yapılmaz. 

Mahkûmiyet kararı ilgili yazının yayınlandığı gazete değil de bir başka gazetede çalışırken kesinleşmişse, ödemeyi yayının gerçekleştiği gazete yapar. 

 

YAYIN TATİLİNDE ÜCRET   

Her ne sebeple olursa olsun, neşriyatı tatil edilen süreli yayının çalışanları 2 ay süreyle ücretlerini alırlar. Bu gazetecilerin tazminatları da tercihen ödenir.

      

ÖLÜM TAZMİNATI  

Gazetecinin ölümü halinde; eşi ve çocuklarına, onlar bulunmadığı durumda, bakmakla yükümlü oldğu kişilere aylık ücretinin üç katından az olmamak üzere, kıdem tazminatı tutarında  ölüm tazminatı ödenir     

 

HAFTALIK İZİN  

Her 6 günlük çalışma sonunda gazeteciye 1 günlük hafta tatili verilir. Sürekli gece çalışmasında hafta tatili 2 gündür.  

Ayrıca gazetecinin çocuğu dünyaya geldiği zaman 3, eşi veya çocuğu, anası veya babası öldüğü zaman 4, çocuğu evlendiği, kardeşi veya büyük annesi veya büyük babası veya torunu öldüğü zamanlar 2 gün; olağanüstü ücretli izin verilir. Bu izinler yıllık izinden sayılmaz. (Md.19) 

 

YILLIK ÜCRETLİ İZİN  

Günlük bir süreli yayında çalışan gazeteciye, en az bir yıl çalışmış olmak koşuluyla 4 hafta tam ücretli yıllık izin verilir. Gazetecilik kıdemi 10 yıldan fazla olanlar 6 hafta ücretli izini hak eder.  

Günlük olmayan süreli yayınlarda izin süresi 6 ayda 2 haftadır. İzin hakkından feragat edilemez.(Md.21)   

Kanunun 26, 27, 29 ve 30. Maddelerinde uyulmayan kurallara karşılık verilecek cezalar belirtilmiştir. Kanunun en büyük cezası, gazetecinin ücretinin zamanında ödenmemesi durumunda ‘’Her geçen gün yüzde 5 oranında fazla ödeme yapılması’’ öngörüsüydü. Bu konuda Yargıtay kararlarıyla bu cezalarda indirimlere gidilmiş, gazetecilere verilecek miktarda büyük azalmalar olmuştur. (Sadece mu maddeyle ilgili gelişmeler ayrı bir yazının konusu olarak ayrıntılı biçimde ele alınacaktır.)

     

ÖZEL NOT:    

Değerli okuyucular internet adresim ve şifremle oynayan bazı ahlaksızlar, benim adresimden dostlarıma mesajlar göndermiştir. Bu mesaj ve görüntülerin hiç birisi bana ait değildir. Dostlarımdan özür diler, bu ahlaksızı bulabilme şansım olursa, en ağır şekilde cezalandırılmasını istiyeciğimin bilinmesini istiyorum. Saygılarımla…

     





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Beşiktaş 18 12 4 2 41 21 38 +20
2 Fenerbahçe 17 11 4 2 35 21 35 +14
3 Gaziantep FK 18 9 2 7 33 20 34 +13
4 Galatasaray 18 10 5 3 34 16 33 +18
5 Hatayspor 18 9 5 4 27 22 31 +5
6 Alanyaspor 18 9 6 3 29 16 30 +13
7 Fatih Karagümrük 18 7 5 6 30 24 27 +6
8 Trabzonspor 18 7 5 6 20 21 27 -1
9 Antalyaspor 19 6 6 7 20 26 25 -6
10 Yeni Malatyaspor 18 6 6 6 25 24 24 +1
11 Sivasspor 18 5 5 8 20 22 23 -2
12 Başakşehir FK 18 6 7 5 25 29 23 -4
13 Konyaspor 18 6 8 4 26 24 22 +2
14 Göztepe 18 5 6 7 24 22 22 +2
15 Kasımpaşa 17 6 7 4 20 27 22 -7
16 Çaykur Rizespor 18 5 7 6 23 34 21 -11
17 Gençlerbirliği 18 5 9 4 19 34 19 -15
18 Kayserispor 18 4 10 4 12 23 16 -11
19 MKE Ankaragücü 17 4 10 3 20 27 15 -7
20 Denizlispor 18 3 10 5 17 30 14 -13
21 BB Erzurumspor 18 3 11 4 16 33 13 -17
Takım O G M B A Y P AV
1 Giresunspor 17 10 2 5 25 13 35 +12
2 İstanbulspor 17 10 3 4 37 19 34 +18
3 Samsunspor 17 9 2 6 24 16 33 +8
4 Altay 17 10 5 2 30 16 32 +14
5 Adana Demirspor 17 9 4 4 30 16 31 +14
6 Tuzlaspor 17 9 5 3 27 24 30 +3
7 Ankara Keçiörengücü 17 8 5 4 22 13 28 +9
8 Altınordu 17 8 5 4 22 22 28 0
9 Bursaspor 17 8 6 3 31 27 27 +4
10 Bandırmaspor 17 7 7 3 22 19 24 +3
11 Adanaspor 17 6 8 3 24 22 21 +2
12 Ümraniyespor 17 5 7 5 18 26 20 -8
13 Boluspor 17 5 8 4 18 20 19 -2
14 Menemenspor 17 3 7 7 16 26 16 -10
15 Balıkesirspor 17 4 9 4 16 28 16 -12
16 Akhisarspor 17 3 10 4 13 25 13 -12
17 Ankaraspor 17 2 12 3 12 31 9 -19
18 Eskişehirspor 17 0 11 6 10 34 3 -24
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 19 15 2 2 45 14 47 +31
2 Van Spor 19 11 4 4 30 18 37 +12
3 Turgutluspor 19 12 7 0 23 29 36 -6
4 Sakaryaspor 19 10 4 5 32 20 35 +12
5 Kırşehir Belediyespor 19 9 4 6 27 15 33 +12
6 Pazarspor 19 10 6 3 32 25 33 +7
7 Kırklarelispor 19 7 3 9 23 15 30 +8
8 Bodrumspor 19 8 6 5 44 30 29 +14
9 Serik Belediyespor 19 7 4 8 29 22 29 +7
10 Tarsus İdman Yurdu 19 7 6 6 28 20 27 +8
11 Sivas Belediyespor 19 6 5 8 32 24 26 +8
12 Karacabey Belediyespor 19 7 7 5 23 20 26 +3
13 Etimesgut Belediyespor 19 6 7 6 18 20 24 -2
14 Pendikspor 19 6 11 2 26 25 20 +1
15 1922 Konyaspor 19 5 10 4 22 22 19 0
16 Kastamonuspor 19 5 10 4 18 29 19 -11
17 Mamak FK 19 5 10 4 20 44 19 -24
18 Elazığspor 19 6 10 3 26 36 18 -10
19 Bayburt Özel İdare Spor 19 4 13 2 15 34 14 -19
20 Kardemir Karabükspor 19 0 17 2 6 57 1 -51
Takım O G M B A Y P AV
1 1928 Bucaspor 15 11 2 2 33 10 35 +23
2 Diyarbekirspor 15 10 2 3 21 10 33 +11
3 Arnavutköy Belediye 15 8 4 3 22 13 27 +9
4 Yeşilyurt Belediyespor 15 8 5 2 22 11 26 +11
5 Ofspor 15 7 4 4 22 19 25 +3
6 Edirnespor 15 6 5 4 21 20 22 +1
7 Fatsa Belediyespor 15 6 5 4 14 15 22 -1
8 Belediye Derincespor 15 5 4 6 18 14 21 +4
9 1877 Alemdağspor 15 5 6 4 21 26 19 -5
10 Nevşehir Belediyespor 15 5 7 3 18 16 18 +2
11 Artvin Hopaspor 15 5 8 2 20 31 17 -11
12 Payasspor 15 4 7 4 19 21 16 -2
13 Çankaya FK 15 5 9 1 13 26 16 -13
14 Kızılcabölükspor 15 3 7 5 16 22 14 -6
15 Antalya Kemerspor 15 2 8 5 14 28 11 -14
16 Manisaspor 15 1 8 6 10 22 9 -12
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/01/2021 Fenerbahçe vs MKE Ankaragücü
 18/01/2021 Kasımpaşa vs BB Erzurumspor
 19/01/2021 Göztepe vs Gençlerbirliği
 19/01/2021 Kayserispor vs Başakşehir FK
 19/01/2021 Trabzonspor vs Konyaspor
 20/01/2021 Çaykur Rizespor vs Gaziantep FK
 20/01/2021 Hatayspor vs Yeni Malatyaspor
 20/01/2021 Galatasaray vs Denizlispor
 21/01/2021 BB Erzurumspor vs Alanyaspor
 21/01/2021 Fatih Karagümrük vs Beşiktaş
 24/01/2021 Gaziantep FK - Hatayspor Gaziantep FK ligde evindeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Gaziantep FK yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/01/2021 Bandırmaspor vs Ümraniyespor
 23/01/2021 Eskişehirspor vs Ankaraspor
 23/01/2021 Adana Demirspor vs Bursaspor
 24/01/2021 Ankara Keçiörengücü vs Boluspor
 24/01/2021 Tuzlaspor vs Akhisarspor
 24/01/2021 Giresunspor vs Balıkesirspor
 24/01/2021 Samsunspor vs Altay
 25/01/2021 İstanbulspor vs Adanaspor
 25/01/2021 Altınordu vs Menemenspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/01/2021 Bodrumspor vs Etimesgut Belediyespor
 27/01/2021 Elazığspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 27/01/2021 Karacabey Belediyespor vs Kastamonuspor
 27/01/2021 Kırşehir Belediyespor vs Turgutluspor
 27/01/2021 Mamak FK vs Kardemir Karabükspor
 27/01/2021 Pazarspor vs Eyüpspor
 27/01/2021 Pendikspor vs Serik Belediyespor
 27/01/2021 Sakaryaspor vs 1922 Konyaspor
 27/01/2021 Sivas Belediyespor vs Kırklarelispor
 27/01/2021 Van Spor vs Tarsus İdman Yurdu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/01/2021 Antalya Kemerspor vs 1877 Alemdağspor
 28/01/2021 Belediye Derincespor vs Arnavutköy Belediye
 28/01/2021 Çankaya FK vs Kızılcabölükspor
 28/01/2021 Diyarbekirspor vs Manisaspor
 28/01/2021 Edirnespor vs Artvin Hopaspor
 28/01/2021 Fatsa Belediyespor vs Nevşehir Belediyespor
 28/01/2021 Ofspor vs 1928 Bucaspor
 28/01/2021 Payasspor vs Yeşilyurt Belediyespor
HABER ARA
YUKARI