Bugun...


YRD DOÇ OĞUZHAN KAVAKLI

facebook-paylas
212 Sayılı Basın-İş Kanunu Neler Getirdi
Tarih: 10-01-2021 19:23:00 Güncelleme: 10-01-2021 19:45:00


10 Ocak 1961 Basın Çalışanları açısından önemli bir tarihtir. Bu tarihte 5953 Sayılı  Basın-İş Kanunu üzerinde  212 Sayılı Kanunla önemli değişiklikler yapılmış, gazeteciler önemli kazanımlar elde etmiştir. O nedenlede bu tarih, ‘’Çalışan Gazeteciler Bayramı’’ olarak ilan edilmesine rağmen, zaman içinde ihtiyaca cevap veremez hale gelince, 10 Ocak ‘’Çalışan Gazeteciler Günü’’ olarak anılır olmuştur. 212 Sayılı Kanunla 5953 Sayılı Kanunun 20 maddesi değişti ve kanuna 1 ek, 1’de geçici madde eklendi.

 

Kapsam, gazeteci tarifi ve istisnalarla başlayan kanun, önce sadece yazılı basını dikkate alırken, radyo ve televizyonlarda çalışan gazetecilerin bu kanun kapsamında değerlendirilmesi için ‘’Radyo ve Televizyonların Yayınları’’na ilişkin düzenlemede ayrı bir maddeyle 212 kapsamına alınmıştır.  

Özel bir kanun olarak düzenlenen 212’de  getirilen, ‘’Yazılı Mukavele ve Terfi Esası’’ (Md.4) ile  gazeteciyle işvereni arasında  yapılacak mukavelenin yazılı olması, mukavelede; işin nevi, ücret miktarı, gazetecinin kıdemi  ve 2 yılda bir yapılacak zam oranının mutlaka  bulunması zorunluğu getirilmiştir.

 

MESLEK KIDEMİ     

Akdin işveren tarafından feshinde, işyeri kıdemi yerine meslek kıdemi esas alınmıştır. (Md.6) Kıdem hakkı, mesleğe ilk giriş tarihinden itibaren hesaplanarak, ‘’Meslekte en az beş yıl çalışmış olan gazetecilere  kıdem hakkı tanınır’’ denilmiştir. Çalışanın güvence altına alınması için; Mukavelenin imzalanmasında işverene, feshinde feshedene çeşitli yerlere bildirim zorunluluğu getirilmiştir Md.9 Bunlar; gazeteci ve işvereni dışında ayrıca:   

Bölge Çalışma Müdürlüğü,

Mülkiye Amirliği, 

Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü ( Şimdi İletişim Başkanlığı)  

Gazeteci sendika üyesiyse sendikasına, değilse en fazla üyesi bulunan mesleki teşekküle gönderilir    

 

TECRÜBE MÜDDETİ   

Tecrübe müddeti ile ilgili düzenlemede, bu sürenin en çok 3 ay olması, bu sürenin devamında (Çalışma devam ediyorsa) yazılı mukavele yapılması zorunlu kılınmıştır. Ayrıca, gazetecinin istismarını önlemek içinde sayı sınırlaması getirilmiştir. ‘’Stajyer adedi, mukaveleli  yazı işleri kadrosunun yüzde onunu geçemez.’’    

Kanunda hastalanan ve uzun süre tedavi edilememiş gazetecilerle ilgili de koruyucu bir hüküm vardır. (Md.12)  Gazetecinin rahatsızlığı nedeniyle iş akdi feshedilemez. Ancak, bu hastalık 6 aydan fazla sürmüşse gazetecinin tazminatı verilmek suretiyle iş akdi feshedilebilir. Bu gazeteci azami bir yıl içinde iyileştiği takdirde eski işine tercihen geri alınır.

       

MUKAVELE DIŞI  YAZILARA AYRI ÜCRET   

Kanun, gazetecinin mukavele dışı çalışmalarının da ücrete tabi olmasını öngörmektedir. Gazetecinin kendi işleri dışında bir çalışma yapması istenirse veya gazetecinin çalışması ayrıca değerlendirilirse bunun ücretinin  ödenmesi  istenmektedir. (Md.15) 

 

ASKERLİKTE ÜCRET  

Gazeteci, diğer mesleklerden farklı olarak, askerlik süresince de ücret alır. (Md.16) Ödeme miktarı, gazetecinin askerlikle ilgili durumuna bağlıdır.    

1.Talim veya manevra dolayısıyla silah altına alınan gazeteci, bu müddet zarfında ücret hakkını muhafaza eder. Ancak, yedeksubay olarak veya sair suretlerde askeri hizmet karşılığı ücret alan gazetecinin  almakta bulunduğu bu aylık, kendi işinden aldığı ücretten az ise, işveren gazeteciye yalnız aradaki farkı ödemekle mükelleftir.

2.Kısmi veya umumi seferberlik dolayısıyla silah altına alınan gazeteci, üç ay son aldığı ücreti almaya devam edecektir. 

3.İlk muazzaf askerlik için silah altına alındığında, herhangibir yerden  ücret almıyorsa, askerlik süresince son aldığı ücretin yarısını almaya devam edecektir. Gazeteciye kanunla verilen bu haklardan daha fazla menfaat sağlayacak özel sözleşmeler veya düzenlemeler varsa, (Toplu Sözleşme gibi)  gazeteci bu hakları alır. Askerlik sona erdiğinde görevinin başına döner. 

Gazeteci askere giderken kıdem tazminatını almışsa, yukarda sıralanan hakların hiçbirini alamaz.  

 

HAMİLELİKTE ÜCRET        

Kadın gazetecinin hamileliğinde 7’nci ayından doğumun 2’nci ayının sonuna kadar izinli sayılır ve bu süre içinde son aldığı aylığın yarısını almaya devam eder. Doğum gerçekleşmez veya çocuk ölü doğarsa, bu durumun belirlenmesinden itibaren, gazeteci bir ay daha ücretini almaya devam eder.

     

MAHKÛMİYETTE  ÜCRET  

Gazetecinin görev yaptığı gazetedeki bir yayınından dolayı mahkum olması halinde, çalışırken aldığı ücret devam eder.  Hapis cezasını gerektiren yayın (yazı-haber) gazetenin sahibi ve sorumlu müdürün bilgisi dışında yayınlanmış veya yayına hazır hale geldikten sonra, üzerinde değişiklikler yapılmışsa  ödeme yapılmaz. 

Mahkûmiyet kararı ilgili yazının yayınlandığı gazete değil de bir başka gazetede çalışırken kesinleşmişse, ödemeyi yayının gerçekleştiği gazete yapar. 

 

YAYIN TATİLİNDE ÜCRET   

Her ne sebeple olursa olsun, neşriyatı tatil edilen süreli yayının çalışanları 2 ay süreyle ücretlerini alırlar. Bu gazetecilerin tazminatları da tercihen ödenir.

      

ÖLÜM TAZMİNATI  

Gazetecinin ölümü halinde; eşi ve çocuklarına, onlar bulunmadığı durumda, bakmakla yükümlü oldğu kişilere aylık ücretinin üç katından az olmamak üzere, kıdem tazminatı tutarında  ölüm tazminatı ödenir     

 

HAFTALIK İZİN  

Her 6 günlük çalışma sonunda gazeteciye 1 günlük hafta tatili verilir. Sürekli gece çalışmasında hafta tatili 2 gündür.  

Ayrıca gazetecinin çocuğu dünyaya geldiği zaman 3, eşi veya çocuğu, anası veya babası öldüğü zaman 4, çocuğu evlendiği, kardeşi veya büyük annesi veya büyük babası veya torunu öldüğü zamanlar 2 gün; olağanüstü ücretli izin verilir. Bu izinler yıllık izinden sayılmaz. (Md.19) 

 

YILLIK ÜCRETLİ İZİN  

Günlük bir süreli yayında çalışan gazeteciye, en az bir yıl çalışmış olmak koşuluyla 4 hafta tam ücretli yıllık izin verilir. Gazetecilik kıdemi 10 yıldan fazla olanlar 6 hafta ücretli izini hak eder.  

Günlük olmayan süreli yayınlarda izin süresi 6 ayda 2 haftadır. İzin hakkından feragat edilemez.(Md.21)   

Kanunun 26, 27, 29 ve 30. Maddelerinde uyulmayan kurallara karşılık verilecek cezalar belirtilmiştir. Kanunun en büyük cezası, gazetecinin ücretinin zamanında ödenmemesi durumunda ‘’Her geçen gün yüzde 5 oranında fazla ödeme yapılması’’ öngörüsüydü. Bu konuda Yargıtay kararlarıyla bu cezalarda indirimlere gidilmiş, gazetecilere verilecek miktarda büyük azalmalar olmuştur. (Sadece mu maddeyle ilgili gelişmeler ayrı bir yazının konusu olarak ayrıntılı biçimde ele alınacaktır.)

     

ÖZEL NOT:    

Değerli okuyucular internet adresim ve şifremle oynayan bazı ahlaksızlar, benim adresimden dostlarıma mesajlar göndermiştir. Bu mesaj ve görüntülerin hiç birisi bana ait değildir. Dostlarımdan özür diler, bu ahlaksızı bulabilme şansım olursa, en ağır şekilde cezalandırılmasını istiyeciğimin bilinmesini istiyorum. Saygılarımla…

     





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Beşiktaş 40 26 8 6 89 44 84 +45
2 Galatasaray 40 26 8 6 80 36 84 +44
3 Fenerbahçe 40 25 8 7 72 41 82 +31
4 Trabzonspor 40 19 7 14 50 37 71 +13
5 Sivasspor 40 16 7 17 54 43 65 +11
6 Hatayspor 40 17 13 10 62 53 61 +9
7 Alanyaspor 40 17 14 9 58 45 60 +13
8 Fatih Karagümrük 40 16 12 12 64 52 60 +12
9 Gaziantep FK 40 15 12 13 59 51 58 +8
10 Göztepe 40 13 15 12 59 59 51 0
11 Konyaspor 40 12 14 14 49 48 50 +1
12 Başakşehir FK 40 12 16 12 43 55 48 -12
13 Çaykur Rizespor 40 12 16 12 53 69 48 -16
14 Kasımpaşa 40 12 18 10 47 57 46 -10
15 Yeni Malatyaspor 40 10 15 15 49 53 45 -4
16 Antalyaspor 40 9 14 17 41 55 44 -14
17 Kayserispor 40 9 17 14 35 52 41 -17
18 BB Erzurumspor 40 10 20 10 44 68 40 -24
19 MKE Ankaragücü 40 10 22 8 46 65 38 -19
20 Gençlerbirliği 40 10 22 8 44 76 38 -32
21 Denizlispor 40 6 24 10 38 77 28 -39
Takım O G M B A Y P AV
1 Adana Demirspor 34 21 6 7 64 27 70 +37
2 Giresunspor 34 21 6 7 54 25 70 +29
3 Samsunspor 34 20 4 10 58 30 70 +28
4 İstanbulspor 34 19 8 7 62 34 64 +28
5 Altay 34 20 11 3 66 39 63 +27
6 Altınordu 34 17 8 9 58 45 60 +13
7 Keçiörengücü 34 17 10 7 49 28 58 +21
8 Ümraniyespor 34 14 11 9 46 43 51 +3
9 Tuzlaspor 34 14 15 5 46 53 47 -7
10 Bursaspor 34 14 16 4 56 57 46 -1
11 Bandırmaspor 34 12 16 6 48 51 42 -3
12 Boluspor 34 12 16 6 38 41 42 -3
13 Balıkesirspor 34 9 17 8 35 53 35 -18
14 Adanaspor 34 9 18 7 44 55 34 -11
15 Menemenspor 34 7 14 13 38 62 34 -24
16 Akhisarspor 34 8 20 6 36 59 30 -23
17 Ankaraspor 34 6 20 8 33 61 26 -28
18 Eskişehirspor 34 1 25 8 23 91 8 -68
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 13/08/2021 Beşiktaş vs Çaykur Rizespor
 14/08/2021 Fatih Karagümrük vs Gaziantep FK
 14/08/2021 Altay vs Kayserispor
 14/08/2021 Hatayspor vs Kasımpaşa
 15/08/2021 Başakşehir FK vs Alanyaspor
 15/08/2021 Adana Demirspor vs Fenerbahçe
 15/08/2021 Antalyaspor vs Göztepe
 16/08/2021 Sivasspor vs Konyaspor
 16/08/2021 Yeni Malatyaspor vs Trabzonspor
 16/08/2021 Giresunspor vs Galatasaray
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 13/08/2021 Gençlerbirliği vs Eyüpspor
 14/08/2021 İstanbulspor vs Manisa FK
 14/08/2021 Balıkesirspor vs Boluspor
 14/08/2021 Denizlispor vs Bandırmaspor
 15/08/2021 Keçiörengücü vs Altınordu
 15/08/2021 Tuzlaspor vs MKE Ankaragücü
 15/08/2021 Bursaspor vs Adanaspor
 15/08/2021 Menemenspor vs BB Erzurumspor
 16/08/2021 Kocaelispor vs Ümraniyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 05/09/2021 Ankaraspor vs İnegölspor
 05/09/2021 Bayburt Özel İdare Spor vs Sakaryaspor
 05/09/2021 Bodrumspor vs Afjet Afyonspor
 05/09/2021 Çorum FK vs Diyarbekir Spor
 05/09/2021 Hekimoğlu Trabzon vs Etimesgut Belediyespor
 05/09/2021 Kahramanmaraşspor vs Serik Belediyespor
 05/09/2021 Sarıyer vs Ergene Velimeşe
 05/09/2021 Sivas Belediyespor vs Turgutluspor
 05/09/2021 Somaspor vs Niğde Anadolu FK
 05/09/2021 Van Spor FK vs Adıyaman 1954 SK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 05/09/2021 Batman Petrolspor vs Bursa Yıldırımspor
 05/09/2021 Belediye Kütahyaspor vs Arnavutköy Belediye
 05/09/2021 Çatalcaspor vs Karaman Belediyespor
 05/09/2021 Elazığspor vs Bergama Belediyespor
 05/09/2021 Erbaaspor vs 1954 Kelkit Bld.Spor
 05/09/2021 Hendek Spor vs Fatsa Belediyespor
 05/09/2021 Kahta 02 Spor vs Artvin Hopaspor
 05/09/2021 Nevşehir Belediyespor vs Mamak FK
 05/09/2021 Sancaktepe FK vs Osmaniyespor FK
HABER ARA
YUKARI